ayt. SınıfFelsefe

Toplum Felsefesi — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Toplum, kurum, norm ve değer kavramlarını açıklayarak toplumsal düzenin nasıl kurulduğunu yorumlar.
Marx, Gramsci, Althusser ve Mannheim'ın ideolojiye ilişkin açıklamalarını karşılaştırır.
Durkheim'ın toplumsal olgu, dayanışma ve anomi kavramlarını analiz eder.
Rawls, Nozick, Sen, Nussbaum ve Fraser'ın eşitsizlik ölçütlerini karşılaştırır ve yorumlar.
Hegel, Tocqueville, Cohen ve Habermas'ın sivil toplum anlayışlarını değerlendirir.

Toplumsal olgu, bireye dışarıdan ve zorlama etkisiyle yaptıran gerçekliktir; birey onu üretmez ama yeniden üretir.
Norm yazılı olmak zorunda değildir; yazısız normlar toplumsal düzenin en etkili bölümünü oluşturur.
Mekanik dayanışma benzerliğe, organik dayanışma farklılığa ve karşılıklı bağımlılığa dayanır.
Anomi, normlar arasındaki geçici bir boşluktur; Durkheim'ın anlam boşluğu olarak tanımladığı durumdur.
Marx'ta belirleyici olan tabandır; ideoloji egemen sınıfın çıkarlarını meşru kılıp düzeni doğal gösterir.
Gramsci'nin kültürel hegemonyası iktidar ile uzlaşma arasındadır; rıza, gücün ayrılmaz parçasıdır.
Rawls eşitliği temel haktır, Nozick ise sahiplenme ilkesini esas alır; iki ölçüt farklıdır.
Sen ve Nussbaum eşitsizliği gelir değil, kişinin gerçekleştirebilecek işlevler ve olanaklar üzerinden ölçer.
Sivil toplum devleti sınırlayan ve eğiten kurumsal bir alandır; devletin yerini almaz.
Weber toplumsal konumu sınıf, statü ve parti olmak üzere üç ayrı ölçütle tanımlar.

Toplumsal düzen = bireyi yönlendiren kurum + norm + değer bütünü
Durkheim: toplumsal olgu = bireye dışarıdan ve zorlama etkisi yaptıran gerçeklik
Mekanik dayanışma ↔ benzerlik; organik dayanışma ↔ farklılık ve karşılıklı bağımlılık
Durkheim'ın hukuk ayrımı: cezai (represif) ↔ tazminat (restitütif)
Marx: taban (üretim ilişkileri) belirler; üst yapı = hukuk, siyaset, ideoloji
Weber'in tabakalaşma üçlüsü: sınıf (ekonomi) + statü (saygınlık) + parti (iktidar)
Rawls: eşitlik ilkesi temel haktır, farklılık ilkesi temel menfaatlerle sınırlıdır
Fraser'ın eşitlik kutusu: statü tanıma + kaynak yeniden dağılımı

Toplumsal düzeni yalnızca yazılı kurallarla özdeşleştirmek: Yazılı olmayan normlar, bireye dışarıdan etki eden güçlü toplumsal olgulardır.
İdeolojiyi yalanla özdeşleştirmek: İdeoloji, düzenin kendi dilinde meşruiyet kazanma biçimidir.
Taban ile üst yapının yönünü ters almak: Marx'ta belirleyici olan üretim ilişkilerinden oluşan tabandır.
Eşitliği yalnızca gelir eşitliğiyle sınırlamak: Eğitim, sağlık, tanınma ve olanaklar da kapsamdadır.
Sivil toplumu devletin küçük bir hâli sanmak: Sivil toplum devleti sınırlayan ve siyasi eğitim veren bir alandır.
Mekanik ve organik dayanışmayı ters yerleştirmek: Benzerlik mekanik, farklılık ve bağımlılık ise organik dayanışmadır.

Tabandan üst yapıya, düzenden ideolojiye ve ölçütten kurama doğru yönde ilerle.
Marx, Gramsci, Althusser ve Mannheim'i aynı soruya farklı cevap veren düşünürler olarak karşılaştır.
Durkheim'ın dört kavramını (toplumsal olgu, mekanik dayanışma, organik dayanışma, anomi) tek tabloda çalış.
Rawls ile Nozick'i ölçüt farkı üzerinden karşılaştır; Sen ve Nussbaum'u ölçütün nasıl değiştiğini göstermek için kullan.
Soruda önce sorulan şeyin tanım, karşılaştırma, işlev, gerekçe yoksa hata bulma olduğunu belirle.
Mantıksal çıkarım sorularında öncül ile varsayımı ayır ve öncülde olmayan bilgiyi sonuca katma.