ayt. SınıfCoğrafya

Uluslararası Birliktelik ve Anlaşmazlıklar — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Uluslararası kuruluşların kuruluş amacını ve organ yapısını açıklar.
Birleşmiş Milletler ile bölgesel birliktelikleri ve askeri ittifakları karşılaştırır.
Bölgesel birliktelik örneklerini ve bütünleşme aşamalarını sıralar.
Anlaşmazlık ve çatışma nedenlerini coğrafi çerçevede yorumlar.
Barışçıl çözüm yollarını ve uluslararası hukuk ilkelerini uygulamalı örneklere dönüştürür.

Uluslararası kuruluş, en az iki devletin andlaşma imzalamasıyla kurulan hukuki bir kurumdur.
BM Genel Kurulunda her devletin bir oyu vardır; kararlar çoğunluk oyuyla alınır.
Güvenlik Konseyinde beş daimî üye vardır ve bu üyeler kararların kabulünde veto yetkisine sahiptir.
Avrupa Birliği hukuki temelini Maastricht Antlaşması'ndan alır; bölgesel birlikteliklerin en gelişmiş örneğidir.
NATO bir askeri ittifaktır ve kuruluş andlaşmasındaki kolektif savunma hükmüyle üyeleri yardıma yükümlü kılar.
Gümrük birliği ve ortak pazar ticaret engellerini kademeli olarak azaltan iki farklı bütünleşme aşamasıdır.
Anlaşmazlık çoğunlukla sınırlı kaynaklar, miras ve siyasi çıkar çatışmalarından doğar; çatışma ise anlaşmazlığın şiddetle sonuçlanmasıdır.
Bir devletin kuruluştan çekilmesi istifa, üye olmayıp kuruluşu izlemesi ise gözlemci statüsü ile ifade edilir.

Güvenlik Konseyi'nde daimî üyeleri karıştırmak: Konseyde on beş üye vardır; bunların beşi daimîdir, kalanı geçici seçilen üyelerdir.
Genel kurul ile güvenlik konseyini aynı sanmak: Genel Kurul'da kararlar çoğunluk oyuyla alınır, Güvenlik Konseyi'nde ise dokuz olumlu oy gerekir.
Veto yetkisinin her üyede bulunduğunu düşünmek: Veto yetkisi yalnızca Güvenlik Konseyi'nin beş daimî üyesine tanınmıştır.
Ortak pazar ile gümrük birliğini ters sıralamak: Önce serbest ticaret bölgesi, sonra gümrük birliği, en son ortak pazar aşaması gelir.
NATO'yu ekonomik iş birliği kuruluşu sanmak: NATO askeri nitelikli bir ittifaktır; ekonomik bütünleşme Avrupa Birliği'nde gerçekleşir.
Anlaşmazlık ile çatışmanın aynı olduğunu düşünmek: Anlaşmazlık tarafların uyuşmazlığıdır; çatışma ise bu uyuşmazlığın şiddetle sonuçlanmasıdır.

Kuruluş yılı, amacı ve üye yapısını üçlü kart hâlinde hazırla.
Genel kurul, güvenlik konseyi ve mahkeme ayrımını bir tabloyla sabitle.
Bölgesel birliktelikleri coğrafi bölge adıyla eşleştir; sınavda bölge adı sorulur.
Çatışma nedenlerini kaynak, miras, çıkar ve göç başlıklarına ayır.
Kuruluş türlerini amaç ve karar alma biçimine göre karşılaştıran bir tablo çöz.
Zor sorularda önce sorunun hangi kuruluş türünü hedeflediğini belirle, sonra seçenekleri el.