ayt. SınıfBiyoloji

Bitkilerde Eşeyli Üreme ve Gelişme — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Çiçeğin bölümlerini (çanak, taç, stamens, pistil) tanıyıp görevlerini karşılaştırır.
Tozlaşma ile döllenme arasındaki farkı açıklar ve tozlaşma biçimlerini sınıflandırır.
Kapalı tohumlu bitkilerde çift döllenmeyi açıklar ve zigotun 2n, endospermin 3n kromozomlu olduğunu hesaplar.
Polen tanesi ve embriyo kesesini gametofit yapıları olarak tanımlar, n ile 2n ilişkisini kurar.
Tohumun ve meyvenin hangi bitki yapısından geliştiğini belirler.
Çimlenme için gerekli koşulları sıralar, hipogeal ve epigeal çimlenmeyi karşılaştırır.
Çimlenme ile büyüme arasındaki farkı yorumlar ve dormansi kavramını açıklar.

Çiçekli bitkilerde gametofitler küçülmüştür: polen tanesi erkek, embriyo kesesi dişi gametofittir.
Tozlaşma, polen tanesinin anterden stigmaya taşınmasıdır; döllenme ise sperm çekirdeğiyle yumurta hücresinin birleşmesidir.
Kapalı tohumlularda çift döllenme görülür: zigot 2n, endosperm çekirdeği 3n kromozomludur.
Endosperm çekirdeği, diğer sperm çekirdeği ile iki kutup çekirdeğinin birleşmesiyle oluşur.
Zigot mitozla bölünerek embriyoyu oluşturur; mayoz yalnızca gamet ve spor oluşumunda görülür.
Tohum taslağı döllenmeyle tohuma, ovaryum duvarı ise meyveye dönüşür.
Çimlenme için su, oksijen ve uygun sıcaklık gereklidir; kökçük aşağı, sürgün yukarı büyür.
Hipogeal çimlenmede kotiledonlar toprak altında kalır, epigeal çimlenmede yüzeye çıkar.
Tek çim yapraklı bitkilerde depo maddesi genellikle endospermde, çift çim yapraklılarda ise kotiledonlarda tutulur.

n = 2n ÷ 2; örnek: 2n = 16 ise n = 8
Çift döllenme: n + n = 2n (zigot) ve n + n + n = 3n (endosperm)
Polen tanesi (n) ve embriyo kesesi (n) haploit gametofitlerdir; bitkinin kendisi 2n sporofittir
Tipik embriyo kesesi: 7 hücre ve 8 çekirdek (1 yumurta, 2 kılavuz, 3 antipodal, 2 kutup)
Çimlenme koşulları: su + oksijen + uygun sıcaklık
Zigot mitozla bölünür, kromozom sayısı 2n olarak korunur
Meyve = ovaryum duvarının gelişimi; tohum = tohum taslağının gelişimi
Kotiledon sayısı: tek çim yapraklılarda 1, çift çim yapraklılarda 2

Tozlaşmayı döllenme sanmak: Tozlaşma yalnızca polen aktarımıdır; döllenme çekirdek birleşmesidir.
Endospermi 2n sanmak: Endosperm çekirdeği üç haploit çekirdeğin birleşmesiyle oluşur, bu yüzden 3n kromozomludur.
Endospermin zigottan oluştuğunu düşünmek: Zigot embriyoyu, endosperm çekirdeği ise besi dokuyu oluşturur.
Hipogeal çimlenmede kotiledonların yüzeye çıktığını söylemek: Hipogeal çimlenmede yalnızca sürgün toprak yüzeyine çıkar.
Çimlenme için yalnızca su yeterlidir diye düşünmek: Oksijen ve uygun sıcaklık da zorunludur.
Meyvenin tohum taslağından oluştuğunu sanmak: Meyve ovaryum duvarından, tohum ise tohum taslağından gelişir.
Zigotun mayoz geçirdiğini düşünmek: Zigotun gelişiminde mitoz görülür ve kromozom sayısı 2n olarak korunur.

Çiçeği dıştan içe doğru çanak, taç, stamens, pistil sırasıyla ezberle; sorular genellikle bu sıralamadan sorar.
n hesabını tek adımda yap: n = 2n ÷ 2.
Çift döllenmede iki sayıyı ayrı ayrı yaz: zigot iki çekirdek, endosperm üç çekirdek.
Tozlaşma ve döllenmeyi ayıran soru şudur: polen mi taşınıyor, çekirdek mi birleşiyor?
Tohum taslağı, tohum, embriyo kesesi ve zigot kavramlarını oluşum sırasına göre diz.
Çimlenme sorularında önce üç koşulu (su, oksijen, uygun sıcaklık) sonra kotiledonların yerini sor; sırayı karıştırma.