9. SınıfTürk Dili ve Edebiyatı
Millî Edebiyat ve Cumhuriyet Dönemi — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Millî Edebiyat Dönemi'nin yıllarını ve dergilerini sıralar.
- Millî Edebiyat Dönemi'nin ideolojik temelini açıklar.
- Ziya Gökalp'in eserlerini adlarıyla tanır.
- Millî Edebiyat Dönemi'nde ölçü ve dilde görülen değişimi belirtir.
- Cumhuriyet Dönemi'nin hangi yılları kapsadığını söyler.
- Büyük Doğu Devri ile Toplumcu Gerçekçilik dönemlerini ayırt eder.
- Cumhuriyet Dönemi romanının üç ana akımını ve örneklerini tanır.
- Dönemin şiir ve roman türünde öne çıkan isimleri tanır.
Önemli noktalar
- Millî Edebiyat Dönemi 1912-1922 arasındadır.
- Millî Edebiyat Dönemi'nin dergileri Millî, Tanrı Dağını Zirveleme, Yeni Ses, İslâm, Hikmet ve Kıvılcımdır.
- Dönemin ideolojisi millî kimlik, millî dil ve kendi dilimizden ilim yakınlığıdır.
- Millî Edebiyat Dönemi'nde nazımda hece ölçüsüne dönülmüştür.
- Ziya Gökalp Lisan makalesi, Kızıl Elma destanı ve Üç Kur'ağaç eserleriyle tanınır.
- Cumhuriyet Dönemi 1923'ten günümüze kadar sürer.
- 1923-1940 Büyük Doğu Devri, 1940-1960 Toplumcu Gerçekçilik olarak adlandırılan iki dönemdir.
- Toplumcu gerçekçilik dergileri Şark, Varlık ve Yedigündür.
- Cumhuriyet Dönemi romanı üç ana akıma ayrılır: bireyin iç dünyası, toplumsal gerçekçilik ve tarihî roman.
Formüller ve kurallar
- Millî Edebiyat Dönemi = 1912-1922.
- Millî Edebiyat dergileri = Millî + Tanrı Dağını Zirveleme + Yeni Ses + İslâm + Hikmet + Kıvılcım.
- Millî Edebiyat ideolojisi = millî kimlik + millî dil + kendi dilimizden ilim yakınlığı.
- Millî Edebiyat'ta nazımda ölçü = hece ölçüsüne dönüş.
- Ziya Gökalp eserleri = Lisan (makale) + Kızıl Elma (destan) + Üç Kur'ağaç (roman).
- Cumhuriyet Dönemi = 1923 - günümüz.
- Cumhuriyet iç bölümlemesi = 1923-1940 Büyük Doğu Devri + 1940-1960 Toplumcu Gerçekçilik.
- Toplumcu Gerçekçilik dergileri = Şark + Varlık + Yedigün.
- Cumhuriyet Dönemi romanının üç ana akımı = bireyin iç dünyası + toplumsal gerçekçilik + tarihî roman.
- Bireyin iç dünyasını anlatan roman örnekleri = Saatleri Ayarlama Enstitüsü (Ahmet Hamdi Tanpınar), Kürk Mantolu Madonna (Sabahattin Ali).
- Toplumsal gerçekçi roman örnekleri = Sinekli Bakkal (Halide Edib), Çamlıca (Reşat Nuri), Yaban (Yakup Kadri), Çamurlu (Yaşar Kemal), Sarı Sarnıç (Orhan Kemal), Beyaz Lale (Ömer Seyfettin).
- Tarihî roman örneği = Abdülhamid Han (Tarık Buğra).
Sık yapılan hatalar
- Millî Edebiyat Dönemi'nin yıllarını Cumhuriyet Dönemi ile karıştırmak: Millî Edebiyat Dönemi 1912-1922 arasındadır.
- Ziya Gökalp'in eserlerinin türünü karıştırmak: Lisan makale, Kızıl Elma destan, Üç Kur'ağaç romandır.
- Tarihî roman örneği ile toplumsal gerçekçi roman örneğini ayıramamak: Abdülhamid Han tarihî romandır; Beyaz Lale toplumsal gerçekçi romandır.
- Büyük Doğu Devri ile Toplumcu Gerçekçilik yıllarını ters vermek: 1923-1940 Büyük Doğu Devri, 1940-1960 Toplumcu Gerçekçilik dönemidir.
- Millî Edebiyat'ta ölçüyü arruz sanmak: Bu dönemde nazımda hece ölçüsüne dönülmüştür.
- Cumhuriyet Dönemi'nde şiir türünü ihmal etmek: Dönemde hem roman hem şiir türü gelişmiştir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Dönem sorularında önce yıl aralığını belirleyin; yıl dönemi doğrudan tanımlar.
- Ziya Gökalp'in üç eserini türleriyle birlikte ezberleyin: makale, destan, roman.
- Cumhuriyet Dönemi romanının üç akımını bir tablo hâline getirin; eser ve yazar eşleşmelerini tabloda tutun.
- Büyük Doğu Devri ile Toplumcu Gerçekçilik dönemlerini yıllarıyla birlikte karşılaştırın.
- Şiir ve roman yazarlarını ayrı listeler hâlinde çalışın; iki liste karışır.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Millî Edebiyat ve Cumhuriyet Dönemi konusunun çözümlü sorularını çöz.