9. SınıfTürk Dili ve Edebiyatı

Sözcük Türleri ve Yazım — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Sözcük türü, sözcüğün sözlükteki anlamıyla değil, cümledeki göreviyle belirlenir.
Aynı sözcük farklı cümlelerde farklı türde olabilir; karar cümleye göre verilir.
Sıfat çoğunlukla isimden önce gelir, zarf ise fiilden önce konumlanır.
Özel adlardan türeyen sıfatlar da ayrılan sözcükleriyle birlikte büyük harfle başlar.
Noktalama işaretleri yalnızca süs değil, anlam ayrımı sağlayan araçlardır.
Alıntının içindeki noktalama işareti tırnağın içine, devamındaki ise dışına konur.

İsim varlığı, sıfat ismi niteleyen, zamir ismin yerini tutan sözcüktür.
Zarf fiili, sıfatı ya da başka zarfı etkiler; fiil iş-oluş-durum bildirir.
Edat isimle ilişki kurar, bağlaç cümleleri bağlar, ünlem duyguyu aktarır.
Özel adlar büyük harfle başlar; alıntılar tırnak içine alınır.
Bağlaç de/da, soru eki mi ve yapı birleştiren ki ayrı yazılır.
Soru işareti soru bildiren cümle sonunda, ünlem işareti ani duygu sonunda kullanılır.
Kesme işareti özel adın ek almasını, tırnak alıntıyı gösterir.

Sözcüğün türünü sözlükteki anlamına göre sanmak: Tür, cümle içindeki göreve göre belirlenir; aynı sözcük farklı cümlelerde farklı türde olabilir.
Sıfat ile zarfı karıştırmak: Sıfat ismi, zarf ise fiili ya da başka zarfı niteleyen sözcüktür.
Zamir ile ismi eşitlemek: Zamir, isim gibi bir varlık değil, ismin yerini tutan sözcüktür.
Özel adlardan türeyen sıfatları küçük harfle yazmak: Türk Milleti gibi ifadelerde sıfat da büyük harfle başlar.
Yaygın hata 5: Sözcük Türleri ve Yazım konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.

Sözcük türü sorusunda sözcüğün üzerine gelen soruyu kullan: ne, nasıl, nerede, ne zaman.
Yazım sorularında önce özel ad var mı diye bak; büyük harf kararı çoğu soruyu çözer.
Noktalama sorusunda cümlenin duygu durumunu belirle: soru, heyecan, sıralama, alıntı.
de/da, mi ve ki ayrımında sözcüğün bağlayıcı mı yoksa soru soran mı olduğunu kontrol et.