9. SınıfTarih

Orta Çağ’da Yaşanan Kitlesel Göçler — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Orta Çağ’da kitlesel göçlerin yaşanmasını sağlayan etkenleri neden ve sonuç ilişkisiyle açıklar.
Göç eden başlıca Türk topluluklarını ve göç ettikleri bölgeleri belirler.
Göçlerin Anadolu’daki Türkleşme sürecine etkisini analiz eder.
Kitlesel göçlerin ticaret ve kültür alışverişine katkısını değerlendirir.
Bir tarihî olayın nedenlerini ve sonuçlarını kanıtlarla birlikte yorumlar.

Kitlesel göçlerin temel nedeni, Orta Asya’da otlak alanlarının daralması, kuraklık ve hayvan hastalıklarıdır.
Moğol yayılımı, Orta Asya’daki Türk boylarını yurtlarını bırakmaya zorlayan en ağır siyasi baskı olmuştur.
Türkler doğudan batıya yönelerek Anadolu, Kafkasya ve Bizans topraklarına yayılmışlardır.
Hazar Türkleri Hazar Denizi’nin kuzeyi ve Kafkasya’ya, Bizans topraklarına göç etmiştir.
Kalmuk ya da Kıtay Türkleri, Hindistan’daki devletlerde üst görevler alarak yönetici olarak etkili olmuştur.
Peçenek adı, göç sırasında karşılaştıkları Bizans kaynaklarında kendilerine verilmiştir.
Göçlerin en önemli sonucu, Türklerin Anadolu’ya kalıcı biçimde yerleşmesi ve Türkleşme sürecinin hızlanmasıdır.
Göçle gelen boylar ticaret yollarının konaklama noktalarına yerleşerek yol güvenliğini sağlamıştır.

Göçleri yalnızca dış baskı sonucu saymak: Moğol yayılımı göçleri hızlandırmıştır ancak otlak daralması, kuraklık ve hayvan hastalıkları da göçün temel nedenleri arasındadır. Tek bir etkene bağlamak eksik bir açıklamadır.
Kalmuk Türklerini Moğol gücüyle aynımlamak: Kalmuklar Moğol yayılımının baskısıyla göç eden Türk boylarıdır. Moğollar onları iten dış güç, onların kendileri değildir.
Peçenek adının Türkçe bir ad olduğunu düşünmek: Peçenek adı, bu Türklerin göç sırasında karşılaştıkları Bizans kaynaklarında kendilerine verilmiştir. Adın kökeni Bizans kaynaklarıyla ilgilidir.
Göçleri yalnızca yer değiştirme olarak değerlendirmek: Göç eden boylar bölgede düzen kuran birer topluluk hâline gelmiştir. Anadolu’da kurulan devletler bu sürecin sonucudur.
Göçlerin ticareti durdurduğunu sanmak: Göç eden boylar ticaret yollarının konaklama noktalarına yerleşmiş ve yol güvenliğini sağlamıştır. Ticaret göçlerle birlikte canlanmıştır.

Göç nedenlerini iki grupta topla: iç nedenler olarak otlak, kuraklık ve hastalık; dış nedenler olarak Moğol baskısı ve savaşlar.
Göç eden toplulukları adı, dönemi ve ulaştığı bölgeyle birlikte eşleştir; adı unutma, bölgeyi hatırla.
Göçün sonuçlarını siyasi, ekonomik ve kültürel başlıklarında yazarak üçlü bir çerçeve kur.
Peçenek ve Kıpçak adlarının nereden geldiğini ayrı ayrı açıkla; ikisi farklı aşamalarda kullanılan adlardır.
Türklerin batıya yönelme nedenini coğrafi olarak açıkla: bozkırın doğu, kuzey ve güneyi kapalıdır.