9. SınıfTarih
Zaman ve Takvim — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Zaman ile kronoloji kavramlarını ayırt eder.
- Verilen bir yılın hangi yüzyıla ait olduğunu hesaplar.
- Takvim türlerini esas aldıkları gök cisimlerine göre ayırır.
- Hicri ve miladi yıllar arasında dönüştürme yapar.
- Türklerin kullandığı takvimleri özellikleriyle sıralar.
Önemli noktalar
- Kronoloji, olayları zaman sırasına yerleştirmektir; olayın kendisi değildir.
- Yüzyıl hesabında tam bölünmeyen yıllarda bölüme 1 eklenir.
- Miladi takvim güneş yılına, Hicri takvim ay yılına dayanır.
- Ay takvimi yılda yaklaşık 10 gün geri gider, bu yüzden mevsimleri takip etmez.
- Hicri takvimin başlangıcı hicrettir (622) ve Hz. Ömer döneminde kabul edilmiştir.
- 12 Hayvanlı Türk takvimi Türklere özgü bir takvimdir.
Formüller ve kurallar
- Yüzyıl = (yıl − 1) ÷ 100 bölüm + 1 (kalan varsa)
- n. yüzyılın ilk yılı = (n − 1) × 100 + 1
- n. yüzyılın son yılı = n × 100
- Miladi = güneş takvimi, Hicri = ay takvimi
- Hicri yıl → Miladi yıl: yıl − 622
- Miladi yıl → Hicri yıl: yıl + 622
- 12 Hayvanlı Türk takvimi Türklere özgüdür
Sık yapılan hatalar
- Yüzyılı bölmeden yazmak: 1453 için 14. yüzyıl demek yanlıştır; kalan olduğundan 15. yüzyıl bulunur.
- Miladi ile Hicri takvimi karıştırmak: Miladi güneş, Hicri ay esaslıdır.
- Celâli takvimini miladi sanmak: Celâli takvimi Türk-İslam tarihine ait bir düzenlemedir.
- Kronolojiyi tarihî olay sanmak: Kronoloji olayların zaman sırasını ifade eder, olayın kendisi değildir.
- 12 Hayvanlı takvimi yabancı sanmak: Bu takvim Türklere özgüdür.
Hızlı tekrar ipuçları
- Yüzyıl hesabında önce 100'e böl, kalan varsa bölüme 1 ekle; tam bölünürse olduğu gibi al.
- Yüzyılın başlangıcını soran sorularda (n − 1) × 100 + 1 kalıbını kullan.
- Takvim sorularında ilk soru şu olsun: güneş mi ay mı esas alıyor?
- 622 sayısı görünce Hicret ve Hicri takvim bağlantısını hatırlat.
- Türklere özgü takvim sorularında 12 Hayvanlı takvimi öncelikle değerlendir.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Zaman ve Takvim konusunun çözümlü sorularını çöz.