9. SınıfTarih
Türk Kültür ve Medeniyeti — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Eski Türklerde sosyal örgütlenmeyi kademeleriyle açıklar.
- Temel geçim kaynaklarını ve ticaret yollarını belirtir.
- Yaygın inanç sistemini tanır.
- Türk kültürünün yazılı ve sözlü ürünlerini örneklerle gösterir.
- Eski Türk toplumundaki kadının yerini değerlendirir.
Önemli noktalar
- Eski Türk toplumunun en küçük birimi oguş (aile), en büyük siyasal birimi il (devlettir).
- Kadın, üretim ve aile yaşamının içinde olduğu için toplumda saygın konumdadır.
- Temel geçim kaynağı hayvancılık olmakla birlikte tarım ve el sanatları da gelişmiştir.
- Yaygın inanç Gök Tanrı inancıdır; Şamanizm de bu dünyada yer alır.
- Destanlar sözlü geleneğin taşıyıcısıdır; Ergenekon ve Oğuz Kağan en bilinenleridir.
- İpek Yolu, ticaretin yanı sıra kültür ve inançların da yayılmasını sağlamıştır.
Formüller ve kurallar
- Oguş → aile
- Boy → sülale, budun → millet
- İl → devlet
- Temel geçim kaynağı → hayvancılık
- Yaygın inanç → Gök Tanrı ve Şamanizm
- İpek Yolu → doğu-batı ticaret köprüsü
- Destanlar → Ergenekon ve Oğuz Kağan
Sık yapılan hatalar
- Kavramları karıştırmak: 'oguş' ailedir, 'budun' millettir, 'il' devlettir; birbirinin yerine kullanılmamalıdır.
- Eski Türklerde kadını ikincil sanmak: Kadın üretim ve aile düzeninde yer aldığı için saygın konumdadır.
- Yalnızca savaşçılıkla tanımlamak: Ticaret, tarım ve el sanatları da gelişmiştir.
- Gök Tanrı'yı tek inanç sanmak: Mani, Budizm, Hristiyanlık ve Musevilik de benimsenmiştir.
- Destanları başka milletlerle karıştırmak: İlyada Yunan, Şehname İran, Ramayana Hint destanıdır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Sosyal yapıyı bir merdiven gibi yaz: oguş → boy → budun → il.
- Geçim kaynağı sorularında bozkır coğrafyasını düşün ve hayvancılığı seç.
- 'Gök' kelimesini görünce Gök Tanrı inancına yönel.
- Destan sorularında şıkları milletlerine göre ayır, tek tek ezberleme.
- Kültür sorularında yazılı (yazıtlar) ile sözlü (destanlar) ayrımlarını koru.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Türk Kültür ve Medeniyeti konusunun çözümlü sorularını çöz.