9. SınıfTesisat Teknolojisi ve İklimlendirme
Boru Geçmeleri ve Sabitleme — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Boru geçişlerini duvar, döşeme, tavan ve zemin altı biçimlerine göre sınıflandırır.
- Geçiş açıklığının ölçüsünü ve kırılmadan önce yapılacak işaretlemeyi uygular.
- Zemin altı hatlarda örtü, koruma ve geçiş kaydını doğru kurar.
- Boru tipine ve yönüne uygun kelepçe ve askı elemanını seçer.
- Isıl genleşmeyi karşılayacak boru payının bırakılmasını denetler.
- Geçiş ve sabitleme hatalarını önceden tespit edip gerekli önlemi alır.
Önemli noktalar
- Geçiş açılmadan önce konum ve kot yerinde ölçülüp işaretlenmelidir.
- Geçiş açıklığı borunun dış çapından en az 10 milimetre fazla olmalıdır.
- Kiriş gibi yapı elemanları delinmez; hat kirişin altından geçirilir.
- Boru duvara veya zemine dayandırılmaz; aralarında bakım ve yalıtım payı kalır.
- Sıcak su hatlarında ısıl genleşmeyi karşılayacak pay bırakılmalıdır.
- Zemin altı hat geçişleri yerleşimi ve derinliğiyle birlikte kayıt altına alınır.
Formüller ve kurallar
- Geçiş açıklığı eşittir borunun dış çapı artı asgari 10 milimetre pay.
- Asgari geçiş payı 10 milimetredir; pay dolmadan boru geçirilmez.
- Zemin altı örtü, yerel donma derinliğinin altında kalacak biçimde bırakılır.
- Kelepçe aralığı hat ağırlığı ve boru cinsine göre, üretici verisine uygun seçilir.
- Isıl genleşme payı uzun hatlarda bırakılır ve manşetlerle desteklenir.
- Geçiş sayısı azaltıldıkça zayıf nokta ve arıza ihtimali azalır.
- Geçiş noktası boru eksen çizgisi üzerinde özel bir simgeyle gösterilir.
Sık yapılan hatalar
- Geçişi kırmadan önce konumu ölçmemek. Konum ve kot yerinde doğrulanıp işaretlenmeden açılan geçiş, duvarın yeniden onarılması ve ek işçilik demektir.
- Boru neden duvara veya zemine dayandırılmamalıdır. Boru duvara ya da zemine dayanırsa aradaki boşluk kapanır, ısı yalıtımı yapılamaz ve tamirde boru hareket ettirilemez.
- Kelepçe aralığını keyfî uzatmak. Aralık çok uzun bırakıldığında boru kendi ağırlığı altında eğilir, boru üzerinde titreşim oluşur ve bağlantı yerinden açılır.
- Kelepçeyi aşırı sıkmak. Aşırı sıkılan kelepçe borunun yuvarlaklığını bozar, geçirgenliği düşürür ve boruda çatlak oluşturabilir.
- Sıcak hatta genleşme payı bırakmamak. Isınan boru uzar; pay bırakılmazsa uzama bağlantı ve sabitleme elemanlarına yüklenir, ek yerinden sızıntı başlayabilir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Geçiş açmadan önce eksen çizgisini iki yana kontrol noktasıyla işaretleyin; işaret kayarsa delik yanlış yere açılır.
- Kelepçe aralıklarını ölçerek denetleyin; gözle bakmak düzensizliği göstermez.
- Geçiş ağzındaki talaşı ve tozu temizleyin; temizlenmeyen ağız zamanla tıkanır ve yalıtımı bozar.
- Sıcak su hatlarında genleşme payını montaj başlamadan önce planda işaretleyin.
- Zemin altı geçişlerini kapama öncesi ölçüp yazılı kayıt tutun; kayıtsız hat ileride kazıda kırılır.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.