9. SınıfTesisat Teknolojisi ve İklimlendirme
Isı Kaybı Hesabı ve Kazan Kapasitesi — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Tanımlar ısı kaybı, ısı geçirgenliği ve ısı direnci kavramlarını birimleriyle açıklar
- Hesaplar çok katmanlı bir duvarın toplam ısı direncini katman katman toplar
- Uygular iletim kayıplarını duvar, pencere, kapı, zemin ve tavan için ayrı ayrı hesaplar
- Karşılaştırır yalıtımsız ve yalıtımlı duvarın U değerini ve ısı kaybını
- Çözer bir dairenin toplam ısı yükünü bulur ve kazan ile yakıt miktarını seçer
Önemli noktalar
- Isı kaybı bağıntısı Q = U · A · ΔT'dir; U W/m²·K, A m² ve ΔT K cinsindendir
- U ile ısı direnci ters orantılıdır: 1 / 1,72 = 0,58 m²·K/W ve 1 / 0,55 = 1,82 m²·K/W
- Çok katmanlı duvarda iç yüzey 0,13 ve dış yüzey 0,04 m²·K/W değerleri toplama dâhildir
- 19 cm tuğla duvar yalıtımsızken toplam direnci 0,58 m²·K/W, 5 cm yalıtımlı iken 1,83 m²·K/W olur
- Oda hacmi 5 × 4 × 2,6 = 52 m³ ve saatte 0,5 kez hava değişimiyle 26 m³/st hava alışverişi olur
- Havalandırma kaybı 0,33 × 26 × 20 = 172 W, yoğunluk düzeltmesiyle yaklaşık 206 W bulunur
- 100 m² dairede dış duvar kaybı 1376 W, pencere 448 W, kapı 144 W, zemin 450 W, tavan 300 W çıkar
- Toplam kayıp 3748 W, %10 dağıtım payıyla 4123 W eder ve bu 41,2 W/m²'ye karşılık gelir
- Doğalgazın alt ısıl değeri 34,65 MJ/m³ alınır; 10 kW kazan tam yükte 36 / 34,65 = 1,04 m³/st yakar
Formüller ve kurallar
- Isı kaybı: Q = U · A · ΔT
- Isı geçirgenliği: U = 1 / R
- Katman ısı direnci: R = d / λ
- Toplam duvar direnci: R_toplam = R_si + (Σ d / λ) + R_se
- Havalandırma kaybı: Q_hav = 0,33 · V_hav · ΔT (yoğunluk düzeltmesi ile 1,2 katı)
- Hava değişim hacmi: V_hav = V_oda · n (n saatlik değişim sayısı)
- Dağıtım paylı yük: Q_kazan = Q_toplam · 1,10
- Metreküp yükü: q = Q_toplam / A_daire (W/m²)
- Radyatör adedi: n = Q_oda / Q_radyatör
Sık yapılan hatalar
- Yüzey dirençlerini atlamak: İç yüzey 0,13 ve dış yüzey 0,04 m²·K/W değerleri toplama dâhildir.
- Katman dirençlerini doğrudan toplamak yerine U değerlerini toplamak: Katmanlar için R değerleri toplanır, en sonra U hesaplanır.
- Havalandırma kaybını göz ardı etmek: Yalıtım iyileştikçe havalandırma kaybının payı artar.
- Tavan ve zemin için 20 K farkı almak: Dış ortam sıcaklığı farklı olduğu için bu elemanlarda 10 K gibi değerler kullanılır.
- Dağıtım payını eklememek: Boru ve radyatör kayıpları için toplamın yaklaşık %10'u eklenmelidir.
- Radyatır adedini aşağı yuvarlamak: Kesirli çıkan adet yukarı yuvarlanır.
- Doğalgaz için üst ısıl değeri kullanmak: Verim hesabında alt ısıl değer olan 34,65 MJ/m³ esas alınır.
- Kazan boyutunu net alana göre körlemesine seçmek: Seçim, hesaplanan ısı yükü ve dağıtım payı üzerinden yapılır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Her hesapta önce alanları yazın; hataların çoğu alan çarpımından gelir.
- W/m² cinsinden kayıp değerini önce bulup sonra alanla çarpmak, hata yapmayı kolaylaştırır.
- U değerlerini katalogdan alırken yalıtımlı ve yalıtımsız ayrımına dikkat edin.
- Metreküp yükü (W/m²) her hesapta hesaplayın; 40 W/m² üzerine çıktıysa yalıtımı gözden geçirin.
- Proje notlarına sıcaklık farkını ve kullanılan U değerlerini yazın; denetimde sorulan ilk bilgiler bunlardır.
- Isıtma sistemi projelerinde radyatör yerleşimini pencerenin altına öncelikli planlayın.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.