Eğirme

Tekstil Teknolojisi · 9. Sınıf · İplik Üretimi

Eğirme, kısa lif yığınını birbirine kilitlenen tek bir ipliğe dönüştüren işlemdir. Bu dönüşümün tek dayanağı bükümdür: liflerin etrafında açılan spiral, kuvvet uygulandığında lifleri birbirine bastırır ve sürtünme mukavemeti doğar. Büküm yoksa lif demeti kayar; büküm fazlaysa iplik kırılganlaşır. Bu yüzden eğirme, yalnızca lif çekmek değil, doğru miktar ve yönde büküm kurmaktır. Eğirme doğrudan balyayla başlamaz. Önce balya açma ve temizleme ile lif açılır, kirlere ve kısa liflere ayrılır, ardından kartlama ile tek tek lifler disipline edilip ince bir tabaka (elixa) hâline getirilir…

Eğirme Kazanımları

Eğirmenin amacını ve hazırlık işlemlerinin sırasını açıklar.
Ç (Z) ve S büküm yönlerini ayırt eder ve doğru yönü seçer.
Büküm miktarı ile iplik numarası arasındaki bağıntıyı hesaplar.
Halka, rotor, hava ve kompakt eğirme yöntemlerini karşılaştırır.
Birim mukavemet ve eşitsizlik değerlerini yorumlayarak iplik kalitesini değerlendirir.

Örnek Sorular ve Çözümleri

Örnek Soru 1 kolay

İplik dik tutulduğunda büküm izi Z harfi yönünde ilerliyorsa bu büküme ne ad verilir?

A) S büküm
B) Sağ büküm
C) Ç (Z) büküm
D) Ters büküm

Doğru cevap: C) Ç (Z) büküm

Spiral izin Z harfi yönünde olması Ç (Z) bükümü tanımlar; S yönündeki spiral ise S bükümü olarak adlandırılır.

Örnek Soru 2 orta

Numarası 40 (Nm) olan 20 gramlık iplik bobininde toplam kaç metre iplik vardır?

A) 400 m
B) 800 m
C) 1.000 m
D) 20 m

Doğru cevap: B) 800 m

Uzunluk = Nm × kütle formülüyle 40 × 20 = 800 metre bulunur; kontrolde 800 / 20 = 40 olarak Nm geri gelir.

Örnek Soru 3 zor

Birim mukavemeti 15 cN/tex ve numarası 40 (Nm) olan ipliğin kopma kuvveti kaç cN'dir?

A) 150 cN
B) 250 cN
C) 375 cN
D) 600 cN

Doğru cevap: C) 375 cN

Önce tex bulunur: 1.000 / 40 = 25 tex; sonra 15 × 25 = 375 cN olarak kopma kuvveti hesaplanır.

Konu Anlatımının Tamamı

Eğirme konu anlatımını açÇözümlü örnekler, formüller, ipuçları ve tüm sorular · 9. Sınıf Tekstil Teknolojisi

Bu sayfa Eğirme konusu için hazırlanmış kısa bir özetdir. Tam içerik için ders sayfasını açabilir, DersTeders ana sayfasından diğer konulara geçebilirsin.