9. SınıfMotorlu Araçlar Teknolojisi
Yakıt ve Kimyasal Dökülmesinde Güvenlik — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Yakıt dökülmesi anında motoru kapatır ve elektrik hattını enerjisiz bırakır.
- Dökülen maddeyi kıvılcım taşımayan emici malzemeyle toplar ve uygun atık kutusuna aktarır.
- Yanıcı sıvı yangınında köpüklü söndürücüyü doğru yönde ve doğru mesafede kullanır.
- Tahliye, uyarı, havalandırma ve toplama adımlarını doğru sıraya koyar.
- Dökülme olayını yer, zaman, miktar ve önlem bilgisiyle kayıt defterine işler.
- Denetimde depo düzenini, kap etiketlerini ve zemin temizliğini kontrol eder.
Önemli noktalar
- Motor çalışırken yakıt dökülürse motor hemen kapatılır ve elektrik düğmeleri enerjisiz bırakılır.
- Kıvılcım, statik elektrik ve sıcak yüzeyler dökülen yakıt için ayrı ayrı tehlike kaynağıdır.
- Yakıt buharı zemine yakın biriktiği için zemin seviyesinde çalışılır ve havalandırma açılır.
- Söndürme, rüzgârın ters yönünden ve alevin tabanına doğru püskürtülerek yapılır.
- Koruyucu eldiven, gözlük ve uygun iş elbisesi her dökülme müdahalesinde kullanılır.
- Yakıt dökülmesi sonrası marş, klima ve elektrikli aletler alan temizlenene dek devreye alınmaz.
- Zemin temizlendikten sonra uyarı levhası konur ve kapıdan geçiş kontrol altına alınır.
Formüller ve kurallar
- Güvenlik sırası: enerjiyi kes, uyar, uzaklaş, uygun malzemeyle topla, havalandır, temizle ve kayıt tut.
- Yanıcı sıvı yangınları B sınıfıdır; bu sınıf için köpüklü söndürücü veya kuru toz söndürücü kullanılır.
- Kural: dökülen malzeme asla lavabo, kanalizasyon veya açık zemine bırakılmaz.
- Yanıcı atmosfer oluşmuşsa elektrikli alet ve marş kullanılmaz; önce alan havalandırılır.
- Dökülmenin kaynağı, dökülen madde toplanmadan önce kapatılır veya ayrılır.
- Her dökülme olayı yer, zaman, dökülen miktar ve alınan önlem bilgisiyle kayıt defterine yazılır.
- Emici malzeme, maddeyi çekebilmeli, kıvılcım taşımamalı ve kuru olmalıdır.
- Atık yağ ile kullanılmış emici malzeme ayrı ayrı, etiketli biçimde atık kutusuna verilir.
Sık yapılan hatalar
- Dökülen yakıtı ıslak bir bezle silmek: Bez yağı yayar ve zemin kayganlaşır, emici görevi ortadan kalkar; bunun yerine kuru ve emici özellikte malzeme kullanılır.
- Önce temizliğe başlayıp enerjiyi sonra kesmek: Motor ve düğmeler çalışırken yapılan müdahale kıvılcım riskini doğrudan artırır; önce enerji kesilmesi şarttır.
- Yakıtı lavaboya veya kanalizasyona döktürmek: Atık suyu kirlettikçe su kaynakları zarar görür; atık yağ kutusu ve emici malzeme yolu izlenmelidir.
- Islak zeminde yürürken kayma riskini görmezden gelmek: Dökülme sonrası zemin işaretlenir ve çevreye uyarı konur, böylece ikinci bir yaralanma önlenir.
- Alevin üstüne su püskürterek yangını kısa sürede bitirmeye çalışmak: Yanıcı sıvı yangınında su sıvıyı yayar ve alev alanını genişletir; köpüklü söndürücü tercih edilir.
- Olayı yalnızca sözlü olarak geçiştirip kayıt defterine yazmamak: Yazılmayan olay denetlenemez; tarih, yer, miktar ve önlem bilgisi eksiksiz biçimde yazılır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Atölyeye girmeden önce yangın söndürücüyün, emici kum ve granüler malzemenin yerini bilin.
- Depoda bidonların altında emici tekne kullanmak, dökülmeyi fark etmeyi kolaylaştırır.
- Dökülen malzemenin adını ve miktarını not etmek, sonradan doğru atık yönetimini sağlar.
- Temizlik sonrasında koku kaybolmadan elektrikli alet ve havalandırma fanı devreye girmez.
- Bir vardiyada ikinci bir temizlik görevi varsa ilk olay kaydı kapatılmadan yenisine başlanmaz.
- Ay sonunda toplanan emici malzemeler ve atık yağ kutuları doluluk kontrolünden geçirilir.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.