Küçük Ölçek Birimleri ve Hassasiyet — Çalışma Sayfası

Bu konuda öğrenecekleriniz

• Küçük ölçekli birimler arasında büyükten küçüğe çarpma, küçükten büyüğe bölme kuralını uygular.
• Nm değerini Nmm, bar değerini kPa ve MPa karşılığına doğru dönüştürür.
• Bir ölçüm aracının bölme değerini okur ve bundan hareketle uygun ondalık basamağı belirler.
• Ölçüm sonucunu cihazın hassasiyetine uygun biçimde yuvarlar ve deftere kaydeder.
• Hassasiyet, doğruluk ve izlenebilirlik kavramlarını karşılaştırarak aralarındaki farkı denetler.

Önemli noktalar

• Atölye dokümanlarında tork değeri Nm, basınç değeri bar veya kPa cinsinden verilir.
• Aynı fiziksel büyüklük farklı birimlerle yazılabilir; kayıtta tek bir birim seçilip tutarlı kullanılmalıdır.
• Bölme değeri küçüldükçe hassasiyet artar, ölçüm aralığı da bu değişiklikle birlikte gözden geçirilmelidir.
• Kadranlı göstergede ibrenin hangi çizgiyi gösterdiğine karar vermek zor olduğu için okuma belirsizliği vardır.
• Dijital göstergede değer doğrudan rakam olarak okunur ve gözü ayırma riski ortadan kalkar.
• Ölçüm sonucu, cihazın bölme değerinden daha fazla ondalık basamakla yazılmamalıdır.
• Kalibrasyon kaydı olmayan bir ölçüm sonucu denetimde kabul görmez.

Formüller ve kurallar

• Büyük birimden küçüğe geçerken çarpma, küçükten büyüğe geçerken bölme yapılır.
• 1 newton metre (Nm) = 1000 newton milimetre (Nmm).
• 1 bar = 100 kilopaskal (kPa) = 0,1 megapaskal (MPa).
• 1 kilogram kuvvet metre (kgf·m) = 9,81 newton metre (Nm).
• Bölme değeri = kadran üzerindeki iki komşu çizgi arasındaki en küçük aralık.
• Okuma belirsizliği, kadranlı göstergede bölme değerinin yarısı kabul edilir.
• Metreden milimetreye geçerken değer 1000 ile çarpılır, geri dönüşte 1000'e bölünür.
• 1 litre (L) = 1 desimetreküp = 1000 santimetreküp (cm³).

Sık yapılan hatalar

• Katsayı yönünü ters almak: Kilopaskaldan bara geçerken çarpma değil bölme yapılır; 2,0 bar değerinin 200 kPa olduğu karıştırılırsa sonuç yüz katı hatalı çıkar.
• Cihazın bölme değerini aşan basamak yazmak: Bölme değeri 0,1 mm olan bir alette 12,345 mm gibi bir sonuç kaydedilemez; yazılacak değer cihazın gerçek hassasiyetine uygun olmalıdır.
• Kilogram kuvvet metre ile newton metreyi eşitlemek: Bu iki birim aynı büyüklükte değildir; 1 kilogram kuvvet metre yaklaşık 9,81 newton metre karşılığına gelir.
• Hassasiyet ile doğruluğu aynı saymak: Bölme değeri küçük bir cihaz hassastır, ancak kalibrasyonu bozulmuşsa okuduğu değer gerçek değerden uzaklaşır.
• Ölçümü kendi halinde değerlendirmek: Ölçüm koşulları, cihaz adı ve tarihi kaydedilmeden bir değerin sonradan doğrulanması mümkün olmaz.
• Birimi kayda geçirmemek: Basınç değeri kPa mı bar mı olduğu yazılmazsa aynı sayı iki farklı değeri ifade eder ve karar bu belirsizlikle alınır.

Hızlı tekrar ipuçları

• Dönüşüm yaparken önce hangi birimden hangi birime geçtiğini yazmak, yön hatasını önler.
• 1 bar = 100 kPa ve 1 Nm = 1000 Nmm eşitliklerini hazır bulundurun.
• Ölçüm sonucunu deftere yazarken birimi de mutlaka yazın; sadece sayı yeterli değildir.
• Şüpheli değerlerde ölçümü tekrarlamak, tek okumaya göre çok daha güvenlidir.
• Farklı ekiplerin ölçümlerini karşılaştırmak için aynı referans değerlerini kullanın.
• Cihazın bölme değerini bilmeden sonuç basamaklarını belirlemeye çalışmayın.

Kendini dene

Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.

Konu anlatımına dön · Hesap aç, ilerlemen kaydedilsin