9. SınıfEndüstriyel Otomasyon Teknolojileri
Programlanabilir Kontrolcü ve Program Dilleri — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Programlanabilir kontrolcünün görevini ve bileşenlerini açıklar.
- Giriş ve çıkış adreslerini okur, bir sensör bağlantısını adreslerle eşleştirir.
- Merdiven diyagramında normalde açık ve normalde kapalı kontakları doğru seçer.
- Zamanlayıcı ve sayıcı komutlarını amaca uygun kullanır.
- Tarama çevrim süresini hesaplayarak sistemin yanıt hızını yorumlar.
Önemli noktalar
- Programlanabilir kontrolcü, röle tabanlı kumandanın yerine geçen endüstriyel birimdir.
- Girişler X, çıkışlar Y, zamanlayıcılar T, sayıcılar C harfiyle adreslenir.
- Kontrolcü yükü doğrudan taşımaz, kontaktör üzerinden anahtarlar.
- Merdiven diyagramında sol taraf koşul, sağ taraf sonuçtur.
- Normalde açık kontak çalıştırma, normalde kapalı kontak durdurma için kullanılır.
- Zamanlayıcı süreyi, sayaç olay sayısını tutar.
- Zamanlayıcı ayarı tarama süresine bölünerek sayaç değerine çevrilir.
- Yanıt süresi en kötü durumda bir tarama süresi kadardır.
- Devreye alma testi hareketli parçalar uzak tutularak yapılır.
Formüller ve kurallar
- Toplam nokta sayısı, giriş ve çıkış sayılarının toplamıdır.
- Örnek: 32 giriş ve 32 çıkış için 32 + 32 = 64 nokta bulunur.
- Zamanlayıcı ayar değeri, gerçek sürenin tarama süresine bölümüdür.
- Örnek: beş saniyelik süre ve on milisaniyelik tarama için 5 / 0,01, yani 500 sayacı.
- Tarama süresi, satır sayısının bir satırlık işlem süresiyle çarpımıdır.
- Örnek tarama süresi: 250 × 0,1 = 25 milisaniye.
- Yanıt süresi en kötü durumda bir tarama süresi kadardır.
- Saniyedeki tarama sayısı, bir saniyenin tarama süresine bölümüdür.
- Adres biçimi, harf ve sıra bilgisinin birleşmesinden oluşur.
Sık yapılan hatalar
- Giriş ve çıkış adres harflerini karıştırmak: Yanlış cihaz çalışır. Doğrusu girişlerde X, çıkışlarda Y harfini ayırt etmektir.
- Durdurma için normalde açık kontak kullanmak: Motor durmaz. Doğrusu durdurma düğmesini normalde kapalı kontakla yazmaktır.
- Kontak ile bobini paralel bağlamak: Her basışta motor yeniden başlar. Doğrusu kalıcı çalıştırma isteniyorsa bu bağlantının bilinçli kurulmasıdır.
- Zamanlayıcı ayarını tarama süresine çevirmemek: Zamanlayıcı beklenenden kısa ya da uzun çalışır. Doğrusu süreyi tarama süresine bölmektir.
- Tarama süresini ihmal etmek: Yanıt gecikir. Doğrusu yanıt süresinin bir tarama süresi kadar olduğunu kabul etmektir.
- Çıkış için güç devresini unutmak: Bobin enerjilenir ancak yük çalışmaz. Doğrusu güç devresini ayrıca doğrulamaktır.
- Devreye alma testini motor çalışırken yapmak: Kaza riski doğar. Doğrusu hareketli parçaları uzak tutarak test etmektir.
- Programı doğrudan sahada değiştirmek: Hat durur ve hata çıkar. Doğrusu değişikliği masaüstünde deneyip yüklemektir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Adres tablosunu panoya asın ve programcıyla birlikte kullanın.
- Satır gruplarını fonksiyon bloklarıyla adlandırın; saha çalışması hızlanır.
- Her yeni programı önce motorlar kapalıyken deneyin.
- Zamanlayıcı ayarlarını programın en üstüne yazılı bir özet olarak koyun.
- Hata mesajı üreten kontrolcü tercih edin; teşhis süresi kısalır.
- Program yedekini düzenli olarak farklı bir ortamda saklayın.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.