9. SınıfMetal Teknolojisi

Alaşımlar — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Alaşım kavramını ve alaşım elementlerinin çeliğe getirdiği faydaları açıklar.
Krom, nikel, molibden, manganez ve karbonun çelik üzerindeki etkisini ayırt eder.
AISI, EN ve Alman malzeme numarası sistemlerinde paslanmaz çelik sınıflarını eşleştirir.
Alüminyum ve bakır alaşımlarını seri numarası ve bileşimine göre sınıflandırır.
Ana metale uygun kaynak teli ve koruyucu gaz seçimini alaşım özellikleriyle gerekçelendirir.

Krom ≥ %10,5 olmadığında malzeme paslanmaz sayılmaz, sadece kaplanabilir çeliktir.
316'daki molibden klorür ortamında delik korozyonunu önler; deniz suyu işlerinde 316 şarttır.
430 ferritik ve manyetiktir; manyetik davranışı paslanmaz olmadığını değil yapısını gösterir.
Alüminyum alaşımlarının yoğunluğu çeliğin yaklaşık üçte biri olduğundan aynı parça yaklaşık üç kat hafifler.
Alaşım safsızlığı olarak kükürt ve fosfor kaynak çatlağı riskini artırır, kontrolsüz malzeme kaynaklanmaz.
Tel ve koruyucu gaz seçimi ana metal sınıfıyla eşleştirilir; paslanmaz işte çelik tel kullanılmaz.

Paslanmaz çelik sınırı: krom oranı ≥ %10,5 olmalıdır.
304 ≈ %18 Cr + %8 Ni (14301); 316 ≈ %16 Cr + %10 Ni + %2,5 Mo (14401).
Sınıf sonundaki L eki: karbon oranı ≤ %0,030 demektir.
Yoğunluklar: çelik 7,85 g/cm³, alüminyum 2,70 g/cm³, bakır 8,96 g/cm³, 304 paslanmaz ≈ 7,9 g/cm³.
Alüminyum yoğunluğu çeliğin yaklaşık üç katı değildir, üçte biridir: 7,85 / 2,70 ≈ 2,9 kat hafif.
AA numaralandırmada 1xxx serisi saflığı belirtir: 1050 = Al99,5.
Alüminyum gaz-altı kaynak koruyucu gazı %100 argondur; CO2 kullanılmaz.

Krom oranına bakmadan malzemeye paslanmaz demek: Paslanmazlık için kromun en az %10,5 olması gerekir; kromsuz çelik sadece boya veya kaplama ile korunur.
304 ile 316'yı eşdeğer sanmak: 316'nın molibdeni klorür ortamını gerektirir; deniz suyu ve kimya işinde 304 kullanmak kısa sürede delik korozyonu verir.
Alüminyumu CO2 ile gaz-altı kaynaklamak: CO2 alüminyumu oksitler ve gözenekli, kırılgan dikiş verir; alüminyum kaynakta yalnızca %100 argon kullanılır.
Ana metalden farklı sınıfta tel kullanmak: Çelik teli paslanmaza, alüminyum teli çelikte kullanmak dikişin mekanik ve korozyon özelliklerini bozar; tel ana metalin sınıfıyla eşleştirilir.
Açık denizde 304 ile 316'yı karıştırmak: Klorür içeren ortamda molibdensiz 304 delik korozyonuna yatkındır; bu işlerde sınıf çizimde açıkça belirtilmelidir.

14301 = 304 ve 14401 = 316 eşlemesini ezberle, soru tipi neredeyse hep budur.
'L' ekini görünce karbon ≤ %0,030 ve kaynak sonrası korozyon direnci yüksek olduğunu düşün.
Yoğunluk sorularında çelik 7,85 / alüminyum 2,70 / bakır 8,96 kısa yolunu kullan, birim dönüşümünü son adıma bırakma.
Alüminyum profil sorularında önce cm³ hacmi bul, sonra yoğunluğu çarparak kilograma geç.
Koruyucu gaz sorularında gazın aktif mi nötr mü olduğunu sorgula: CO2 aktif, argon nötrdur.

Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.