Demir ve Çelik

Metal Teknolojisi · 9. Sınıf · Metal Malzemeler

Atölyeye gelen bir sacın üzerine vurulan S235JR ya da DC01 damgası rastgele bir kod değildir; o sacın akma dayanımını, darbe deney sıcaklığını ve şekillendirme sınırını tek başına anlatır. Doğru parçayı doğru malzemeden yapabilmek için önce demir ile çeliğin ayrımı, ardından karbon oranının sertlik ve kaynak davranışına etkisi bilinmek zorundadır. Bu konu, metal malzemeler ünitesinin tüm uygulamaları için ortak zemini oluşturur. Demir cevheri, kok ile indirgenerek külçeye dönüştürülür. Külçenin (pig iron) karbon oranı yaklaşık %4 civarındadır; fosfor, kükürt ve silisyum gibi zararlı…

Demir ve Çelik Kazanımları

Demir, çelik ve dökme demiri karbon oranına ve işlenebilirlik özelliklerine göre ayırt eder.
Düşük, orta ve yüksek karbonlu çeliklerin sertlik, mukavemet ve kaynak davranışını açıklar.
S235JR, S355JR, DC01 ve P355NL1 gibi çelik sınıflarının akma dayanımını ve kullanım alanını okur.
Demir-karbon diyagramındaki ötektoid ve ötektik sıcaklıkları ısıl işlem kararlarıyla ilişkilendirir.
Isıl işlem sıra ve sıcaklıklarını parça işlevine göre atölye uygulamasında değerlendirir.

Örnek Sorular ve Çözümleri

Örnek Soru 1 kolay

Çelik ile dökme demiri birbirinden ayıran temel sınır nedir?

A) Karbon oranının %2,11 sınırı
B) Krom oranının %10,5 sınırı
C) Sertliğin 60 HRC sınırı
D) Ergime sıcaklığının 1147 °C olması

Doğru cevap: A) Karbon oranının %2,11 sınırı

Ayrım çizgisi karbon oranıdır: %2,11 C'nin altındaki alaşımlar dökülebildiği ve kaynaklanabildiği için çelik, üstündekiler dökme demirdir.

Örnek Soru 2 orta

12 mm kalınlığındaki çelik levhanın 1 m² kütlesi yaklaşık kaç kilogramdır?

A) 78,5 kg
B) 94,2 kg
C) 120,0 kg
D) 27,0 kg

Doğru cevap: B) 94,2 kg

Hacim 100 × 100 × 1,2 = 12.000 cm³, kütle 12.000 × 7,85 = 94.200 g = 94,2 kg bulunur.

Örnek Soru 3 zor

−15 °C'de çalışacak kaynaklı konstrüksiyon için hangi darbe kodu tercih edilir?

A) JR (+20 °C)
B) J0 (0 °C)
C) DN (100 °C)
D) J2 (−20 °C)

Doğru cevap: D) J2 (−20 °C)

Çalışma sıcaklığı −15 °C olduğundan yalnızca J2 kodu −20 °C darbe deneyine tabidir; JR ve J0 bu sıcaklığı kapsamaz, DN diye bir kod yoktur.

Konu Anlatımının Tamamı

Demir ve Çelik konu anlatımını açÇözümlü örnekler, formüller, ipuçları ve tüm sorular · 9. Sınıf Metal Teknolojisi

Bu sayfa Demir ve Çelik konusu için hazırlanmış kısa bir özetdir. Tam içerik için ders sayfasını açabilir, DersTeders ana sayfasından diğer konulara geçebilirsin.