9. SınıfMakine ve Tasarım Teknolojisi
Yüzey ve Kenar Detaylarının Gösterimi — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Eğik, silindirik, konik ve küresel yüzeylerin kesit biçimlerini ayırt eder.
- Kesit düzleminin yüzeye göre konumunu belirleyip doğru sınır eğrisini seçer.
- Görünür kenarı, görünmeyen kenarı ve merkez çizgisini doğru çizgi türüyle gösterir.
- Yuvarlatılmış köşe ve pah kırılmasını yarıçap değeriyle birlikte resme uygular.
- Tarama çizgilerini 45 derecelik yönde ve eşit aralıkta çizer.
- Bir kesit resmini çizgi türü, ölçü ve tarama açısından denetler.
Önemli noktalar
- Eğik yüzeyin kesit sınırı, kesim düzleminin eğim durumuna göre eğik çizgi olarak çizilir.
- Küresel yüzeyin kesiti dairedir ve dairenin merkezi düzleme dik izdüşümle bulunur.
- Silindirik yüzeyde kesit biçimi, kesim düzleminin eksene göre konumuna bağlıdır.
- Konik yüzeyde tepe noktası ve açı, kesit sınırının doğru okunması için şarttır.
- Yuvarlatılmış köşeler yarıçap değeriyle, pah kırılması ise düz eğik yüzeyle gösterilir.
- Küresel yüzeyin merkez çizgisi ince kesikli hatlarla, eksen çizgisi ince noktalı zincir çizgisiyle verilir.
- Tarama çizgileri 45 derecelik yönde ve eşit aralıklarla çizilir.
Formüller ve kurallar
- Düzlem bir düz yüzeyi keserse sınır düz bir doğru parçasıdır.
- Düzlem küresel yüzeyi her konumda daire olarak keser.
- Düzlem silindiri eksene dik keserse daire, eğik keserse elips verir.
- Eksene paralel düzlem silindiri iki eşit parçaya böler.
- Tepe noktasından geçen düzlem koniyi doğru parçalarıyla keser.
- Küre kesit dairesinin merkezi, küre merkezinin düzleme dik izdüşümüdür.
- Görünür kenar kalın sürekli, görünmeyen kenar ince kesikli çizilir.
- Kesilen yüzey 45 derecelik ince sürekli tarama çizgileriyle gösterilir.
Sık yapılan hatalar
- Eğik yüzeyin kesitini düz çizgi çizmek: Kesim düzlemi eğik olduğunda sınır da eğiktir; sabit bir paralellik göstermez.
- Konik yüzeyin kesitini hep daire kabul etmek: Yalnızca eksene dik düzlemlerde daire oluşur, ara konumlarda elips ya da hiperbol çıkar.
- Merkez çizgisini kalın çizmek: Merkez ve eksen hatları ana hat değildir, ince noktalı zincir çizgisiyle verilir.
- Yuvarlatılmış köşeye yarıçap yazmamak: Ölçüsü bulunmayan geçiş yüzeyi üretim planına aktarılamaz.
- Tarama çizgilerini düzensiz bırakmak: Eşit aralık ve 45 derecelik yön kuralı bozulursa kesit yüzeyi seçilemez hâle gelir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Kesit çiziminde önce ince hatları kurup kalın hatları en son geçirmek, hizayı korur.
- Her kesim düzlemini parçanın eksenine göre konumlandırmak, doğru biçimi seçtirir.
- Küçük yaylarda oklu ölçü çizgisi kullanmak, resmin okunur kalmasını sağlar.
- Tarama çizgisini gövde çizgisine değdirmeyin, gövde çizgisinin hemen yanından başlatın.
- Ölçüyü her zaman resmin dışına ve okla göstererek yazın, kesit sınırlarını kapatmayın.
- Denetimde çizgi tipini, ölçü değerini ve tarama düzenini sırayla kontrol edin.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.