9. SınıfKimya Teknolojisi

Güvenlik Kuralları — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Güvenlik bilgi formunun 16 bölümünü isimleriyle sıralar ve gerekli bilgiyi doğru bölümden çıkarır.
İşe ve kimyasala göre kişisel koruyucu ekipmanı seçerek kullanır.
Depolama uyumsuzluklarını değerlendirerek raf ve dolap düzenini kurar.
Göz yıkama, acil durum ve dökülme müdahale adımlarını süreleriyle uygular.
Havalandırma ve hava değişimi hesabıyla çalışma ortamının yeterliliğini kontrol eder.

SDS'nin eski adı MSDS'dir; bölüm sayısı ve içerik aynıdır, yalnızca belgenin adı değişmiştir.
Hiçbir kimyasal ağızla pipetlenmez ve şişeden doğrudan koklanmaz, koklama yelpazesi ile yapılır.
Laboratuvar önlüğü keten veya pamuklu, diz altına inen ve ön tarafı düğmeli olmalıdır; sentetik önlük kullanılmaz.
KKD seçiminin dayanağı SDS'nin 8. bölümüdür, ürün reklamı ya da alışkanlık değil.
Ağır kaplar göbek hizasının altına, sıvılar alt raflara alınır; şişeler ağız aşağı yatırılmaz.
Dökülen kimyasal kanala su ile yıkanarak verilmez, önce emici malzemeyle merkezden dışa doğru toplanır.
Kalibrasyon etiketi süresi dolmuş ölçü cihazıyla alınan güvenlik ölçümü geçersiz sayılır.
Laboratuvarda yemek yasaktır; ağızdan pipetleme yerine pompa kullanılır.
Kirletilen eldiven çıkarılır ve atılır, masaya geri konmaz.
Her işlemden önce etiket ve SDS okunur; etiketsiz kap kullanılmaz.

Güvenlik bilgi formu (SDS/MSDS) 16 bölümdür; KKD bilgisi 8. bölümde, elleçleme ve depolama 7. bölümde yer alır.
Gözle kimyasal temas halinde yıkama süresi en az 15 dakikadır; lens varsa çıkarılır ve yıkama sürdürülür.
Göz yıkama ve acil duş ünitesine en geç 10 saniyede ulaşılacak biçimde konumlanır.
Saatlik fan debisi = ortam hacmi (m³) × saatte hava değişimi sayısı.
Yoğun ısı çıkaran seyreltmede daima asit suya eklenir, su aside eklenmez.
Depolama ayrımı: asitler bazlardan, oksitleyiciler yanıcılardan, su bazlı ürünler hidrokarbonlardan ayrı tutulur.
Acil çağrı: 112 sağlık ve itfaiye, 114 Türkiye Zehir Danışma Merkezi ücretsiz danışma hattıdır.
Göz temasında yıkama süresi: en az 15-20 dakika akan su ile.
Kaza müdahale sırası: kaynak kapat → korun → temizle → SDS oku → bildir.
Eldiven seçimi: nitril (organik), lateks (genel, alerji riski), PVC (asit-baz).

Güvenlik bilgi formunun yalnızca ilk sayfasına bakıp KKD seçmek: KKD ve havalandırma bilgisi 8. bölümdedir, ilk bölümde yalnızca ürün adı ve üretici bilgisi yer alır.
Göz yıkama süresini birkaç saniyeyle sınırlamak: Az suyla kısa durulama gözde kalan kimyasalı uzaklaştırmaz; kural en az 15 dakika kesintisiz yıkamadır.
Asidi suya dökerek seyreltmek: Karışımda açığa çıkan ısı sıçramaya yol açar; daima su yavaşça aside eklenir ve karıştırma çubuğu kullanılır.
Oksitleyici ile yanıcı bidonları aynı dolapta tutmak: Tek bir kıvılcım iki ambalajı birden tutuşturur; ayrı havalandırmalı dolaplarda saklanır.
Dökülen kimyasalı suyla kanala yıkamak: Atık yönetimi ve tesis arıtması ihlal edilir; önce emici malzemeyle toplanır, atık kabına alınır.
Ağızdan pipetleme yapmak: Ağızdan emme yoluyla yutulan kimyasal doğrudan kana geçer; pompa veya pipet çekme cihazı zorunludur.
Kirletilmiş eldiveni tekrar giymek: Eldiven yüzeyindeki kimyasal temas anında deriye geçer; eldiven çıkarılır ve yenisi takılır.

SDS sorularında bölüm numarasını ezberleme: 3 fizikokimyasal, 4 ilk yardım, 7 depolama, 8 KKD kalıbını tek satırda tut.
Acil durum sorularında sıra hep aynıdır: kaynak kes, kişiyi uzaklaştır, yıka veya söndür, haber ver, kayıt tut.
Bir şıkta ağızla pipetleme, şişeden koklama veya kuru bezle silme ibaresi varsa o şık eleme ile elenir.
Depolama sorularında üç ayrımı sırayla uygula: asit-baz, oksitleyici-yanıcı, su bazlı-hidrokarbon.
Hesap sorularında önce hacmi m² yükseklik ile al, sonra hava değişimiyle çarp; birimlerin m³ ve m³/sa olduğundan emin ol.
Süre sorularında 15-20 dakika yıkama çapasını kullan; daha kısa süre veren şıkları ele.
Kaza senaryolarında ilk adımın kaynağı kapatmak olduğunu arayan şıktan başla.

Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.