9. SınıfKimya Teknolojisi
Filtrasyon — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Filtrasyon ile ilgili temel kavramları açıklar.
- Filtrasyon konusunun Kimya Laboratuvarı dersi içindeki yerini ve önemini belirtir.
- Konuyla ilgili araç, gereç ve malzemeleri amacına uygun seçer.
- İş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun çalışır.
- Öğrendiği bilgi ve becerileri atölye/iş yeri uygulamalarında kullanır.
Önemli noktalar
- Filtrasyon katı-sıvı ayırır.
- Distilasyon kaynama noktası farkıyla ayırır.
- Ekstraksiyon çözücüyle ayırma yapar.
- Vakum filtrasyonunda önce pompa, ardından vakum hattı kapatılır; ters sıra sıçrama yapar.
- İlk filtre çözeltisi tekrar çökeltinin üzerine dökülerek kayıp önlenir.
- Nemli katının kütlesi şişer; kurutma tamamlanmadan tartım yapılmaz.
Formüller ve kurallar
- Filtrasyon katı-sıvı ayırır.
- Distilasyon kaynama noktası farkıyla ayırır.
- Ekstraksiyon çözücüyle ayırma yapar.
- Yöntem seçimi: büyük miktar + hız → vakum filtrasyonu, küçük + nazik ayrım → düz filtrasyon.
- Filtre kâğıdı: ortadan katlanır, koni biçiminde huniye oturtulur; kâğıt huniye tam oturmalıdır.
- Yıkama sıcaklığı: çökelti soğukta az çözünüyorsa soğuk çözücüyle yıkanır.
Sık yapılan hatalar
- Filtrasyon ile ilgili kavramları birbirine karıştırmak: Temel kavramları tablo veya zihin haritasıyla ayırt et.
- Uygulamada standartlara ve iş güvenliği kurallarına uymamak: Her adımda güvenlik ve kalite kurallarını uygula.
- Kullanılan araç-gereci amacına uygun seçmemek ve bakımını ihmal etmek: Doğru ekipmanı seç, kullanım öncesi ve sonrası kontrol et.
- Vakum filtrasyonunda önce hattı kapatmak: Pompa kapatılmadan hat ayrılırsa geri emme ve kirlenme olur; sırası pompa → hat olmalıdır.
- Sıcak çözücüyle yıkamak: Çözünürlüğü sıcakta artan çökelti yıkanırken çözünür ve kaybolur; bu durumda soğuk çözücü kullanılır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Filtrasyon konusunu atölye ve iş yeri uygulamalarıyla pekiştir.
- Önemli noktaları kısa notlar hâlinde çıkarıp düzenli tekrar et.
- Uygulama öncesi iş güvenliği kontrol listesini gözden geçir.
- Sıra sorularında pompa-vakum kapanış sırasını hatırla: önce pompa, sonra hat.
- Yıkama sorularında çökeltinin sıcaklıkta çözünürlüğünü sor; çözünüyorsa sıcak yıkama yanlıştır.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.