9. SınıfGrafik ve Fotoğraf / Tasarım

Baskı Öncesi Dosya Hazırlığı — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Çözürlük ile fiziksel ölçü arasındaki bağıntıyı kurar ve gereken piksel sayısını hesaplar
Renk derinliği ile kanal sayısını ilişkilendirerek dosya boyutunu tahmin eder
Toplam mürekkep oranını hesaplar ve sınır aşımını fark eder
Taşma payı, kesim çizgisi ve dieline hazırlığını doğru kurgular
Yazı tipi gömme, çıktı profili ve PDF/X kurallarını denetim listesine dönüştürür

Baskı çözünürlüğü dpi, ekran çözünürlüğü ppi ile ölçülür; ikisi de inç başına nokta sayısıdır.
300 dpi fotoğraf içi, 600 dpi çizgi ve tipografi içi çalışmalarda kullanılır.
Görsel yetersiz çözünürlükteyse büyütme yerine kadraj değiştirilir; yeniden çekim en sağlıklı çözümdür.
Toplam mürekkep oranı yüzde 300'ü aşmaz; aşan dosyada mürekkep taşması ve kuruma hatası oluşur.
Taşma payı, kesim çizgisinin en az 3 mm dışına taşacak biçimde kurulur.
Dieline ve kesim çizgileri spot renk ile tanımlanır, basılı çıktıda görünmez.
Yazı tipleri gömülür; alt küme gömme dosya boyutunu belirgin biçimde düşürür.
PDF/X çıktı dosyası, gömülü çıktı profili olmadan matbaada doğru yorumlanamaz.
Şeffaflık (alfa kanalı) baskıda desteklenmez; renk değerine çevrilerek tanımlanmalıdır.

Piksel genişliği = (fiziksel genişlik (cm) / 2,54) × dpi
Etkin çözünürlük = piksel genişliği × 2,54 / fiziksel genişlik (cm)
Toplam mürekkep oranı = C + M + Y + K, üst sınır yüzde 300
Dosya boyutu (bayt) = piksel sayısı × kanal sayısı × renk derinliği / 8
RGB 8 bit: 3 × 8 = 24 bit = 3 bayt/piksel; CMYK 8 bit: 4 × 8 = 32 bit = 4 bayt/piksel
Taşma payı kanvası = sayfa ölçüsü + 2 × taşma payı (A4 için her kenar 3 mm)
96 ppi ekranda 1 punto = 96 / 72 = 1,333 piksel
A4 kanvası 300 dpi'de 2480 × 3508 = 8699840 piksel
Yükseltme oranı = hedef piksel / mevcut piksel; iki kat yükseltme 1:2 büyütmedir

Dpi ile ppi'i birbirine karıştırmak: Dpi baskı noktasını, ppi ekran pikselini gösterir. İkisi de inç başına düşen nokta sayısıdır ama ekran değeri baskı hedefi olarak kullanılamaz.
Piksel hesabında santimetreyi inç sanmak: Formülde 2,54 böleni kullanılır. 8 cm'lik yerleşim 8 / 2,54 × 300 ile hesaplanır; doğrudan 300 ile çarpılırsa sonuç on katına çıkar.
Toplam mürekkep oranını kanal başına ayrı denetlemek: Sınır dört kanalın toplamıdır. Tek bir kanal sınırda olsa bile toplam yüzde 300'ü aşmamalıdır.
Taşma payını atlayıp dosyayı göndermek: Kesim kaydığında beyaz şerit kalır ve ürün kusurlu sayılır. Taşma payı, kesim çizgisinin en az 3 mm dışına taşacak biçimde kurulur.
Yazı tipini gömmeden teslim etmek: Matbaa kendi yazı tipini kullanır ve tasarımın tipografisi kaybolur. Alt küme gömme tipi korurken dosya boyutunu da düşürür.
Dieline çizgilerini tasarım rengiyle yapmak: Kesim ve dieline çizgileri spot renk ile tanımlanır ve basılı çıktıda görünmez; renkli yapılırsa ürünün üzerine çizgi basılır.
Şeffaf alanı boş zemin sanmak: Alfa kanalı CMYK'e otomatik çevrilmez. Baskıda şeffaflık desteklenmediği için ayrı bir renk değerine çevrilerek tanımlanmalıdır.
Düşük çözünürlüklü görseli büyüterek telafi etmek: Büyütme taneciklenmeyi gidermez. Yetersiz görselde yeniden çekim veya kadraj değişikliği gerekir.

Dosyayı göndermeden önce yüzde 12-13 ölçeğinde prova alıp ayrıntıları gözle kontrol et.
Kanal değerlerini toplarken yüzde işareti yerine sayısal oran kullan; dört kanalın toplamını sınırla karşılaştır.
Yazı tipi listesini dosyayı açan programda denetle; gömülmemiş tip kırmızı uyarı olarak görünür.
Her iş için altı maddelik bir baskı öncesi kontrol listesi tut: çözünürlük, renk uzayı, toplam mürekkep, taşma, dieline, gömme.
RGB dosyayı CMYK'e çevirirken kaynak profili kontrol et; profilsiz çevirim rengi geri dönüşü olmayan bir kayba çevirir.
Ölçek değiştirirken piksel ihtiyacının katlandığını hesapla; yetersiz görsel büyütülerek telafi edilemez.

Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.