9. SınıfGrafik ve Fotoğraf / Tasarım
Grafik ve Fotoğraf / Tasarım · 9. Sınıf · Çizim ve Eskiz
Hızlı eskiz, tasarlanacak işin iskeletini düşüncede tutmak yerine kâğıda geçirerek düşünen bir çalışma biçimidir. Amaç güzel çizmek değil, çok sayıda seçeneği düşük maliyetle üretip içinden en uygun olanı seçmektir; bir fikir kâğıtta 3 dakikada elenirken bilgisayarda 3 saatte uğraşılmış olur. Bu konuda mini eskiz ile konsept eskizinin farkını, storyboard hesaplarını, kalem ve çizgi seçimini ve doğru iş akışı sırasını adım adım ele alırız.
Mini eskiz (thumbnail) avuç içine sığacak kadar küçük, çok sayıda çizilen ilk tasarımdır; ayrıntı içermez, yalnızca büyük yerleşimi ve fikri gösterir. Konsept eskizi mini eskizden seçilen yönün ortaya konduğu, oranların netleştiği orta boy çizimdir. Uygulama eskizi ölçü aktarımı için hazırlanır ve sonucta baskıya girecek dosyanın iskeletidir. Storyboard ise hareketli işlerde kare kare anlatımın çizildiği şemadır; zamanı uzamsal olarak gösterir.
| Eskiz Türü | Amaç | Tipik Boy ve Süre |
|---|---|---|
| Mini eskiz | Fikir üretmek ve elemek | 3-5 cm, kare başına 1-3 dakika |
| Konsept eskizi | Seçilen yönü geliştirmek | A5 - A4, 10-20 dakika |
| Uygulama eskizi | Ölçüyü dosyaya aktarmak | Tam boy, 30-60 dakika |
| Storyboard | Sahne akışını göstermek | Kare başına 3-5 dakika |
Ayrıntı miktarı türle birlikte artar. Mini eskizde göz, ağız ya da logo yazısı çizilmez; yalnızca blok, yön ve hiyerarşi vardır. Çünkü amaç izleyiciyi değil, tasarımcının kendisini düşünmeye zorlamaktır. Erken aşamada ayrıntıya girmek, henüz elenmemiş bir fikre bağlanmak anlamına gelir ve revizyon maliyetini artırır.
Eskiz için en verimli araç yumuşak uçlu bir kurşun kalemdir: 2B gibi yumuşak uçlar hafif kılavuz çizgiler bırakır ve silinmesi kolaydır, HB ve daha sert uçlar ise kalıcı ince hat verir. Mürekkepli ince uçlu kalem, son aşamada çizgi ağırlığını vurgulamak için kullanılır. Çizgi ağırlığı hiyerarşi taşır: hafif çizgi ölçüm ve kılavuzdur, silinecektir; orta çizgi gövdeyi ve ana formu; koyu çizgi ön plan konturunu ve gölge sınırını belirtir. Aynı ağırlıkta çizilen çizgilerin hepsi eşit önemdeymiş gibi görünür ve okuma sırası kaybolur.
Kâğıt seçimi de önemlidir. Eskiz defteri sayfası çok parlak olmamalıdır; parlak yüzeyde kurşun kayar, fazla yumuşak yüzeyde silgi kâğıdı deler. Ayrıntılı eskiz ve mürekkep çalışması için gramajı yüksek (160 g/m² üzeri) düz yüzeyli kâğıt, hızlı karalamalar için ince ve ucuz kâğıt tercih edilir. Atölyede her eskizin altına tarih ve konu yazmak, sonraki revizyonlarda kararın neden değiştiğini hatırlatır.
Storyboard, filmin süresini karelere bölerek görselleştirir. Kare sayısı, gösterilecek bölümün süresinin kare başına ayrılan süreye bölümmesiyle bulunur: kare sayısı = süre / kare başına süre. Genellikle jenerik, kapanış ve boş geçişler ayrıca hesaba katılır; 60 saniyelik bir filmde 6 saniyelik jenerik varsa görsel anlatım yalnızca kalan 54 saniye için kurulur. Kare içinde kamera hareketi, konuşacak kişi ve alt yazı notu ayrı sütunlarda belirtilir.
Atölyede süre baskısı altında en sık yapılan hata, ilk fikre yapışıp onu geliştirmeye başlamaktır. Doğru alışkanlık, aynı problem için en az üç mini eskiz üretip sonra eleme yapmaktır. Storyboard hesap sorularında süre saniye cinsinden verilir, kare başına süre ile aynı birimde tutulur ve kesirli kare yukarı yuvarlanır çünkü yarım kare çizilemez. Eskiz ölçeği sorularında ise A4 sayfa payı düşülmeden önce kenar boşlukları çıkarılır, kalan alana sığan tam parça sayısı bölmeyle değil tabanlama ile bulunur.
Fikri hızlıca kaydeden mini eskiz, karalama ve storyboard tekniklerini ve iş akışını anlatır. — Bu konuda şu kazanımlara ulaşacaksınız:
Bu konuya geçmeden önce şu temel kavramları hatırlamak yeterli olacaktır:
Günlük hayattan basit bir uygulama:
<strong>Soru: </strong>30 saniyelik bir tanıtım filmi, kare başına 3 saniye ayrılacak şekilde storyboard'a bölünecektir. Kaç kare gerekir?
<strong>Cevap: </strong>10 storyboard karesi gerekir.
| Kavram | Açıklama |
|---|---|
| Eskizin amacı güzel çizmek değil, düşük maliyetle | Eskizin amacı güzel çizmek değil, düşük maliyetle çok sayıda seçenek üretmektir. |
| Mini eskizde ayrıntı çizilmez; yalnızca blok yerle | Mini eskizde ayrıntı çizilmez; yalnızca blok yerleşimi, yön ve görsel hiyerarşi gösterilir. |
| Çizgi ağırlığı hiyerarşi taşır; her çizginin aynı | Çizgi ağırlığı hiyerarşi taşır; her çizginin aynı koyulukta olması okuma sırasını bozar. |
| Storyboard, zamanı kare sayısına bölerek uzamsal o | Storyboard, zamanı kare sayısına bölerek uzamsal olarak gösterir. |
| İlk fikre bağlanmak revizyon maliyetini artırır; e | İlk fikre bağlanmak revizyon maliyetini artırır; eleme yapmadan yön seçilmez. |
| Eskizin altına tarih ve konu yazmak sonraki revizy | Eskizin altına tarih ve konu yazmak sonraki revizyonlarda karar gerekçesini korur. |
| Ölçü aktarımı en son adımda yapılır; kâğıt üstünde | Ölçü aktarımı en son adımda yapılır; kâğıt üstündeki oran dijital dosyada birebir korunur. |
<b>İlk fikri çizip onu geliştirmeye başlamak:</b> Seçim yapılmadan önce en az üç farklı yön denenmelidir; ilk fikre yapışmak revizyon maliyetini artırır.
<b>Mini eskize ayrıntı çizmek:</b> Göz, yazı ve doku çizildiğinde fikir değil uygulama başlar, eleme imkânsızlaşır.
<b>Tüm çizgileri aynı koyulukta çekmek:</b> Kılavuz çizgi ile ön plan konturu aynı ağırlıkta olursa hiyerarşi kaybolur ve okuma sırası belirsizleşir.
<b>Storyboard'da jeneriği hesaba katmamak:</b> Toplam süreden jenerik düşülmeden kare sayısı bulunan filmde kareler gerçek sahnelere sığmaz.
<b>Kesirli kareyi yuvarlamamak:</b> 54 / 3 gibi tam bölünen durumlar dışında yarım kare çizilemez, sonuç daima yukarı yuvarlanır.
<b>Sayfa payını düşülmeden bölme yapmak:</b> Kenar payı çıkarılmadan yapılan bölme, sayfaya sığmayacak fazla parça sayısını verir.
Hızlı eskiz, çok sayıda seçeneği düşük maliyetle üretip eleme yapmayı sağlayan çalışma biçimidir. Mini eskiz 3-5 cm boyunda ayrıntısızdır, konsept eskizi yönü geliştirir, storyboard ise süreyi karelere böler: kare sayısı = süre / kare başına süre. Çizgi ağırlığı hafif, orta ve koyu olarak hiyerarşi taşır. İş akışı istem ve sınırlarla başlar, en az üç yön denenir, eleme yapılır, seçilen yön uygulama ve basılı provala tamamlanır.
<strong>Soru: </strong>Bir okul tanıtım filmi için 6 karelik storyboard taslağı hazırla; her karenin konusunu, süresini ve kadrajını tek cümleyle yazarak toplam süreyi belirt.
<strong>Örnek cevap: </strong>Puanlama anahtarı: Altı karenin konusunun tanıtım akışını izlemesi 3 puan; her kare için süre vermesi ve toplamı doğru toplaması 3 puan; en az üç farklı kadraj (geniş-orta-plana yakın) kullanması 2 puan; görsel metin uyumu 1 puan; kurallı Türkçe 1 puan. Toplam 10 puan.
Hızlı eskiz, tasarlanacak işin iskeletini düşüncede tutmak yerine kâğıda geçirerek düşünen bir çalışma biçimidir. Amaç güzel çizmek değil, çok sayıda seçeneği düşük maliyetle üretip içinden en uygun olanı seçmektir; bir fikir kâğıtta 3 dakikada elenirken bilgisayarda 3 saatte uğraşılmış olur. Bu konuda mini eskiz ile…
Eskizin amacı güzel çizmek değil, düşük maliyetle çok sayıda seçenek üretmektir.
İlk fikri çizip onu geliştirmeye başlamak: Seçim yapılmadan önce en az üç farklı yön denenmelidir; ilk fikre yapışmak revizyon maliyetini artırır. Mini eskize ayrıntı çizmek: Göz, yazı ve doku çizildiğinde fikir değil uygulama başlar, eleme imkânsızlaşır.
Kare sayısı = gösterilecek süre / kare başına süre · Toplam eskiz süresi = eskiz sayısı × kare başına ayrılan süre · Sayfaya sığan eskiz = taban((kenar payı düşülmüş genişlik / parça genişliği)) × taban(yükseklik / parça yüksekliği) · Mini eskiz boyu genellikle 3-5 cm'dir; ayrıntı değil oranı gösterir.
Mini eskiz, konsept eskizi ve storyboard kavramlarını amaçlarıyla ayırt eder. Bir tasarım problemi için çok sayıda mini eskiz üreterek seçenek geliştirir. Storyboard kare sayısını süre ve kare aralığı üzerinden hesaplar.
Tasarım fikirlerini küçük boyutta ve hızlı biçimde çizmeye ne ad verilir?
Doğru cevap: C) Mini eskiz
Mini eskiz (thumbnail) avuç içine sığacak boyutta, ayrıntısız ve hızlı çizilen tasarımdır; amacı seçenek üretmektir.
30 saniyelik bir tanıtım filmi kare başına 3 saniyeden storyboard'a bölünürse kaç kare gerekir?
Doğru cevap: D) 10 kare
Kare sayısı = süre / kare başına süre = 30 / 3 = 10 bulunur.
60 saniyelik filmin 6 saniyelik jeneriği düşülüp kalan kare başına 3 saniyeden bölünürse kaç kare gerekir?
Doğru cevap: C) 18 kare
Önce jenerik düşülür: 60 − 6 = 54 saniye. Ardından 54 / 3 = 18 kare bulunur; kontrol olarak 18 × 3 = 54 saniye eder.
Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
Grafik ve Fotoğraf / Tasarım için çalışma yolu
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
Bu sayfa Hızlı Eskiz konusunun anlatımını, kazanımlarını ve örnek sorularını içerir. Konuyla ilgili tüm sorular için testi çöz, diğer konular için DersTeders ana sayfasına geçebilirsin.
Bu konuyu çalış: hesap aç, ilerlemen kaydedilsin.
Hesap aç