9. SınıfGrafik ve Fotoğraf / Tasarım

Perspektif — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Ufuk çizgisini ve göz seviyesini bir çizimde doğru konumlandırır.
Tek, iki ve üç noktalı perspektif türlerini kaçış noktası sayısına göre ayırt eder.
Paralel kenarlı bir cismi kaçış noktalarına bağlayarak perspektifle çizimini yapar.
Odak uzunluğu ile görüş açısının perspektif üzerine etkisini hesaplar.
Görüntü boyu bağıntısını kullanarak çizimdeki cismin gerçek boyunu geri hesaplar.

Ufuk çizgisi yer ile göğün birleşimi değil, gözün bulunduğu yatay düzlemin izidir.
Göz seviyesi bakışın yüksekliği, resim düzlemi ise kâğıdın kendisidir; ikisi karıştırılmamalıdır.
Kaçış noktası sayısı perspektif türünü belirler: 1 tek noktalı, 2 iki noktalı, 3 üç noktalı.
Kaçış noktaları sayfanın dışında olabilir, bu hata değil dar açılı bakışın sonucudur.
Göz seviyesi yükseldikçe zemin görünür ve yapı alçalır; alçaldıkça yapı heybet kazanır.
Ölçek hesaplarında milimetre ile metre aynı denklemde karıştırılmamalıdır.
Perspektif hattı önce hafif kalemle kurulur, koyu kontur ancak ölçüler doğrulanınca çekilir.

Ufuk çizgisi daima yataydır ve daima göz seviyesindedir.
Yatay görüş açısı = 2 × arktan(36 / (2 × odak)) — 35 mm tam kare için
Görüntü boyu = cisim boyu × odak uzunluğu / cisme uzaklık
Paralel kenarlar tek bir kaçış noktasında birleşir; kaçış noktası sayısı türü belirler.
Ortalama yetişkin göz seviyesi ≈ 1,6 m; ölçek figürleri buna göre kurulur.
Uzaklık iki katına çıkarsa görüntü boyu yarıya iner.
Geniş açı → kaçış noktaları yaklaşır ve derinlik artar; tele → noktalar uzaklaşır ve perspektif düzleşir.

Ufuk çizgisini yer çizgisi sanmak: Ufuk çizgisi göz seviyesindedir; zeminle kesiştiği çizgi değildir ve yere konulursa tüm ölçüler kayar.
Göz seviyesi ile resim düzlemini karıştırmak: Kâğıdın alt kenarı ölçek referansı değildir; ölçek daima göz seviyesine göre kurulur.
Kaçış noktası sayısını türle eşleştirememek: Ufuk üzerinde iki nokta varsa iki noktalı, düşeyler de bir noktaya toplanıyorsa üç noktalı perspektif vardır.
Birimleri karıştırarak boy hesaplamak: Metre ile milimetre aynı denklemde çarpılırsa sonuç bin kat sapar; önce birim eşitlemek gerekir.
Koyu konturu perspektif hattından önce çekmek: Hata silinemez ve kâğıt yırtılır; tüm hat önce hafif kalemle kurulmalıdır.
Kaçış noktasını sayfaya sığdırmaya zorlamak: Dar açılı bakışta noktalar sayfa dışına taşar; zorlanırsa yapı yapay biçimde bükülür.

Perspektif sorusunda önce soruyu tipine, açısına ya da boyuna ayır; her biri farklı formül ister.
Görüş açısı hesabında sonucu objektif aralığıyla karşılaştır: 24 mm ≈ 73,7°, 50 mm ≈ 39,6°, 85 mm ≈ 24°.
Ölçek sorularında tüm ölçüler önce aynı birime çevrilir; sonra çarp-böl.
Kontrol için uzaklığı iki katına çıkar: görüntü yarıya inmiyorsa hesap yanlıştır.
Eskizde ufuk çizgisini ilk çiz, göz seviyesini belirlemeden kaçış noktası koyma.
Yapıyı heybetli göstermek için göz seviyesini alçalt, zemini göstermek için yükselt.

Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.