9. SınıfElektrik-Elektronik Teknolojisi
Ohm ve Güç Kanunu — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Ohm Kanunu'nun üç eşdeğerini doğru durumlarda uygular.
- Güç bağıntılarından problemine uygun olanı seçerek hesap yapar.
- Enerji tüketimini kilowat-saat üzerinden maliyete çevirir.
- Verim ve kayıp kavramlarını bir cihaz üzerinden yorumlar.
- Bir hattan çekilen akımı hesaplayarak koruma elemanı için ön değerlendirme yapar.
Önemli noktalar
- Ohm Kanunu'nun üç eşdeğeri aynı gerçeğin farklı yazılışlarıdır; soruda eksik bilgiye göre seçilir.
- Güç anlık, enerji zamana bağlıdır; faturada her zaman kWh yer alır.
- Kablo ve bağlantı kaybı P = I²R ile hesaplanır, akım iki katına çıkarsa kayıp dört katına çıkar.
- Bir devrede giren güç, faydalı güç ile kayıpların toplamına eşittir.
- Sigorta ve kablo seçimi, hesaplanan hat akımına göre yapılır; tahminle değil ölçümle çalışılır.
- Sıcaklık arttıkça metalin direnci artar, bu yüzden ölçüm soğuk devrede yapılır.
Formüller ve kurallar
- Ohm Kanunu: U = I × R
- Eşdeğerler: I = U / R ve R = U / I
- Güç: P = U × I
- Eşdeğer güç: P = I² × R = U² / R
- Enerji: E = P × t (P kW'da, t saatte ise kWh)
- Maliyet: Bedel = E (kWh) × Birim fiyat
- Verim: η = P_faydalı / P_giren × 100 %
Sık yapılan hatalar
- Güç formülünde akımı voltajla karıştırmak: P = U × I'tir; 220 V ve 5 A için 1100 W bulunur, 220 / 5 = 44 W değil.
- kWh hesabında W ile kW'ı ayırt etmemek: 1000 W'lık yük 5 saatte 5 kWh değil, 0,5 kW × 5 = 2,5 kWh harcar.
- Süreyi dakikadan saate çevirmezken formüle sokmak: 30 dakika 0,5 saattir; saat yazılmadığından sonuç iki kat sapar.
- Kablo kaybında tek tarafın direncini kullanmak: Hat gidiş-dönüstür; kayıp hesabı toplam hat direnciyle yapılır.
- Verim hesabında faydalı gücü paydaya yazmak: Verim giren gücün faydalı güce oranı değil, faydalı gücün giren güce oranıdır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Formül yazmadan önce hangi bilgilerin verildiğine bak, yalnızca o bilgilere sahip formülü seç.
- Soruda süre varsa ilk akla gelen enerji formülüdür; yoksa güç ya da Ohm denemesi yapılır.
- Sonucun mantığını kontrol et: verim %100'ü aşamaz, kablo kaybı toplam güçten büyük olamaz.
- Fatura sorularında birim fiyat ile enerjiyi çarparken kWh kullan, watti asla doğrudan fiyatla çarpma.
- Sınavda 220 V ve 380 V gibi şebeke değerleri ezberde tutulursa hesap hızlanır.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.