9. SınıfBiyomedikal Cihaz Teknolojileri
Tıbbi Atık — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Sağlık kuruluşu atıklarını türlerine göre ayırt eder.
- Keskin-delici atık ve enfeksiyonlu atık toplama kurallarını uygular.
- Etiket renklerinin gösterdiği tehlike bilgisini yorumlar.
- Ara depolama ve taşıma aşamalarında kayıp-kaçak riskini değerlendirir.
- Atık miktarı ve kapasite planlamasını basit hesaplarla yapar.
Önemli noktalar
- Ayrıştırma, atığın üretildiği servis ve atölyede yapılır; sonradan ayrıştırma kabul edilmez.
- Keskin-delici atıklar elle sıkıştırılmaz ve delinmez sert kutuda toplanır.
- Enfeksiyonlu poşet taşımadan önce ağzı bağlanır, yere değmeden nakledilir.
- Etiket kutuda kalır; etiketsiz kutu teslim alınmaz ve kayıt zinciri kopar.
- Pil ve aküler ayrı kaba konur, devir teslim belgesiyle teslim edilir.
- Ara depolama alanında atıklar yere konmaz, türlerine göre ayrı istiflenir.
- Taşıma yalnız izinli araçlarla ve belgeyle yapılır.
Formüller ve kurallar
- Günlük atık = hasta sayısı × hasta başı atık miktarı
- Haftalık atık = Günlük atık × gün sayısı
- Beyaz etiket: atığın türünü gösterir
- Turuncu etiket: koku ve koroziviteyi gösterir
- Kırmızı etiket: yanıcı, patlayıcı, toksik, radyoaktif tehlikeyi gösterir
- Taşıma seferi = Toplam atık / Araç kapasitesi
- Ayrıştırma kuralı: atık üretildiği noktada ayrılır
Sık yapılan hatalar
- Enfeksiyonlu atığı genel çöple karıştırmak: Ayrıştırma atığın üretildiği yerde yapılır; sonradan ayıklamak bulaşma riskini artırır.
- Keskin atığı elle sıkıştırmak: Bu davranış delici-kesici yolla bulaşmanın en sık nedenidir; kutu elle değil mekanik olarak boşaltılır.
- Etiketi kutuya sonradan yapıştırmak: Etiket, atığın üretildiği yerde takılır; kutu adı, tür ve tarih baştan yazılır.
- Pili genel atığa atmak: Pil ve akü ayrı kaba konar; metal ve ağır metaller genel akışta çevre kirliliği yaratır.
- İlaç atığını lavaboya dökmek: İlaçlar özel yöntemle bertaraf edilir ya da üreticiye iade edilir; lavaboya döküm suyu ve toprağı kirletir.
- Ara depolamada poşetleri yere koymak: Zemin teması poşeti yırtar ve sızıntı yapar; raflarda ve ayrı bölmelerde istiflenir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Etiket renklerini tek satırda kodla: beyaz tür, turuncu koku-korozivite, kırmızı yanıcı-toksin-radyoaktif.
- Soru keskin-delici atıksa cevap daima delinmez sert kutu ve elle sıkıştırmama yönündedir.
- Hesap sorularında önce birimleri eşitle: ton-kg ya da litre-mililitre çevrimini yapmadan bölme.
- Taşıma sorularında belge ve izinli araç her zaman aranan şarttır.
- Ayrıştırma neresi sorularında ilk tercih her zaman atığın üretildiği noktadır.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.