9. SınıfBiyomedikal Cihaz Teknolojileri
Mesleki Yetkinlik ve Sorumluluk — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Yetki sınırı ile mesleki yeterlilik kavramlarını tanımlar ve aralarındaki ilişkiyi açıklar.
- Görev tanımının, iş devrinin ve devir tutanağının işleyişini örneklerle gösterir.
- Hasta güvenliği için kişisel sorumluluğun neleri kapsadığını açıklar.
- Hata ve ramak kala olayı ayırt eder, olay bildirim zincirini adım adım sıralar.
- Kök neden analizini basamaklarıyla uygular ve önleyici faaliyet önerir.
- Yeterlilik değerlendirmesi, sürekli eğitim ve denetim kavramlarını ilişkilendirir.
- Hasta yakınının bilgilendirilmesinde uyulması gereken sınırları belirler.
- Karar verme ve sorumluluk devrinde uyulması gereken yazılı adımları uygular.
Önemli noktalar
- Yetki sınırı, öğrenilen bilgiyle değil kurumun belirlediği görev tanımıyla çizilir.
- Bilgiyi öğrenmek ile o bilgiyi uygulamaya yetkili olmak farklı konulardır.
- Test edilmemiş ya da kaydı eksik cihazın hizmete verilmesi en ağır kusurlardandır.
- Ramak kala olay bildirilmezse aynı koşullarda ciddi zarar ortaya çıkabilir.
- Kök neden bulunmadan yapılan onarım, sorunu kısa sürede yeniden doğurur.
- Devir tutanağı olmadan bırakılan iş, kayıtsız ve sahipsiz bir boşluk bırakır.
- Denetimde bulunan eksik kayıt, düzeltici faaliyet başlatılmasını gerektirir.
- Eğitimsiz kalan personelin hata riski, hasta güvenliğini doğrudan tehdit eder.
Formüller ve kurallar
- Yetkinlik düzeyi = bilgi + beceri + uygulama
- Yetki sınırı aşımı = durdurma + yazılı bildirim + kararın amire bırakılması
- Sorumluluk zinciri: tespit, kayıt, bildirim, analiz, düzeltme
- Ramak kala olay = zarar oluşmamış fakat tekrarlanırsa zararlı sonuç doğurabilecek durum
- Devir tutanağı = açık iş + cihaz durumu + sıradaki adım + sorumlu kişi
- Hesap verebilirlik = işin kaydı + gerekçe + talep hâlinde açıklama
- İç kontrol = hata tespiti + kök neden + düzeltici faaliyet + tekrar kontrolü
- Denetim = kayıt bütünlüğü + yetki uyumu + tekrar eden hataların değerlendirilmesi
Sık yapılan hatalar
- Yetkiyi bilgiyle aynı saymak: Bir işi yapmayı bilmek, o işi yapmaya yetkili olmak anlamına gelmez; ikisi ayrı konulardır.
- Kök neden yerine parça değiştirmek: Parça değişimi belirtiyi giderir, sorunu doğuran koşulu ortadan kaldırmaz ve arıza tekrarlar.
- Ramak kala olayı küçümsemek: Zarar oluşmamış olay da bildirilmezse aynı koşullarda ciddi bir zarar ortaya çıkabilir.
- Devri sözlü bırakmak: Sözlü anlaşma kayda geçmez; açık iş ve sıradaki adım yazılmadığında işin sahibi kaybolur.
- Bildirimi ceza gibi ele almak: Ceza kaygısı bildirimi azaltır, hataların gizlenmesine ve tekrarlanmasına yol açar.
- Kendi işini doğrulamamak: Eleştirel düşünme olmadan yapılan ölçüm ve kayıt, hatanın kaynağı olarak sonradan ortaya çıkar.
Hızlı tekrar ipuçları
- Yetki sorusunda iki ayrı şeyi ayır: kişi yapabiliyor mu, kişi yapmaya yetkili mi?
- Sorumluluk sorularında yazılı kayıt, gerekçe ve bildirim adımlarını birlikte ara.
- Kök neden sorularında parça değiştirmenin neden yeterli olmadığını açıklayan şıkkı tercih et.
- Yeterlilik değerlendirmesinde bilgi, beceri ve uygulamanın birlikte ölçülmesi gerektiğini hatırla.
- Devir tutanağı sorularında açık iş, cihaz durumu ve sıradaki adımın bulunmasına özen göster.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.