9. SınıfBilişim Teknolojileri

Problem Çözme ve Sözde Kod — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Problemin ne istediğini anlayıp girdi, çıktı ve kısıtlarını sözde kodla belirtir.
Bir çözümü atama, koşul, döngü ve çıktı olmak üzere dört temel yapıyla yazar.
Değişkenleri tuttukları değeri anlatacak biçimde adlandırır ve toplamı sıfırdan başlatır.
Yazdığı sözde kodu örnek verilerle kuru çalıştırarak sınar, hatalı adımı bulur.
Kabarcık sıralamasının geçiş ve karşılaştırma sayısını hesaplayarak açıklar.
Doğruluk, etkinlik, okunabilirlik ve dayanıklılık ölçütleriyle bir çözümü denetler.

Sözde kod derlenmez ve çalıştırılmaz; amacı çözümü insana anlatmak ile adımları sınamaktır.
Bir çözümde girdiler, çıktılar ve kısıtlar açıkça yazılmadan çözüme başlanmaz.
Her satır tek bir iş yapar; birden çok iş içeren satır hatanın kaynağını gizler.
Değişken adı tuttuğu değeri anlatacak biçimde seçilir; tek harfli adlar okunabilirliği bozar.
Döngü gövdesinde sayacı ilerleten satır bulunmazsa döngü hiç sona ermez.
Çözüm, örnek verilerle kuru çalıştırılarak sınanır; hata adım adım izlenerek bulunur.
En kısa adım sayısına sahip çözüm her zaman en iyi değildir; doğruluk ve okunabilirlik önce gelir.

Kural: Sözde kod dört temel yapıyla yeterlidir; bunlar atama, koşul, döngü ve çıktıdır.
Kural: Her satır yalnızca bir iş yapar, bir satırda ikinci bir işlem yer almaz.
Kural: Toplamı tutan değişken, döngüye girmeden önce sıfıra ayarlanır.
Tanım: Sözde kod, çözümü programlama diline bağlı olmadan insana anlatan metindir.
Ölçüt: Girdi, çıktı ve kısıt belirtilmeden yazılan çözüm sınanamaz ve eksiktir.
Sıra: Kabarcık sıralamasında eleman sayısı kadar bir eksiği kadar geçiş, her geçişte de aynı sayıda karşılaştırma yapılır.
Ölçüt: Bir algoritmanın her girdide sona ermesi özelliğine sonluluk denir.
Ölçüt: Denetim başlıkları doğruluk, etkinlik, okunabilirlik ve dayanıklılıktır.

Her satırda tek iş yapmamak: Bir satıra hem karşılaştırma hem atama hem de çıktı yazıldığında hatanın hangi adımda oluştuğu bulunamaz ve çözüm sınanamaz.
Toplamı sıfırdan başlatmamak: Toplama değişkeni başka bir değerle başlatılırsa o sabit sonuca karışır, hesaplanan toplam gerçek toplamdan farklı çıkar.
Döngüde artırma satırını atlamak: Sayaç hep aynı değerde kalırsa bitiş koşulu hiç yanlış olmaz ve program sonsuza dek döner.
Sınama yapmadan koda geçmek: Sözde kod örnek verilerle izlenmeden yazılan programa hata çok geç yakalanır ve düzeltmesi çok daha uzun sürer.
Eşitlik denetimini atlamak: Son elemanı kapsayan koşul yazılmazsa dizinin son öğesi işlenmeden döngü kapanır ve toplam eksik çıkar.
Döngü içine çıktı yazmak: Çıktı adımı gövde içinde kalırsa sonuç her turda ekrana basılır, istenen tek sonuç yerine onlarca satır oluşur.

Çözümü önce sözlü olarak anlat, sonra yazıya geç; sözlü anlatılabilen çözüm yazılı da olur.
Kâğıtta çalışırken değişkenlerin aldığı değerleri adım adım not et, izlemediğin adımda hata gizlenir.
İşe yaramadığı anda kullanılmayan değişkenleri sil; fazladan değişken çözümü anlaşılmaz hâle getirir.
Adımları numaralandırmak, hatalı satırı bulmayı ve düzeltmeyi arkadaşınla konuşmayı kolaylaştırır.
Bir çözümü sınıfa ya da arkadaşına okut; anlatamadığın adım eksik yazılmış demektir.
Sıralama ve arama algoritmalarını kâğıtta dört elemanlık küçük dizilerle elle izleyerek karşılaştır.

Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.