Dijital Vatandaşlık ve Veri Gizliliği — Çalışma Sayfası

Bu konuda öğrenecekleriniz

• Kişisel veriyi tanımlayarak gizlilik riski taşıyan bilgileri sınıflandırır.
• Veri minimizasyonu ve amaçla uyumluluk ilkelerini örnekler üzerinden uygular.
• Açık rıza, aydınlatma ve saklama süresi kavramlarını açıklar.
• Herkese açık profilde paylaşılan bilgilerin güvenlik risklerini denetler.
• Güvenli bağlantı işareti ve iki adımlı doğrulama önlemlerini uygular.
• Veri ihlali karşısında yapılacak ilk adımları doğru sıraya koyar.

Önemli noktalar

• Ad, soyad, adres, telefon, okul adı, sınıf bilgisi, konum ve sağlık kaydı kişisel veri kapsamındadır.
• Tek başına kişiyi göstermeyen bir bilgi, başka kayıtlarla birleştirildiğinde kişisel veri hâline gelebilir.
• Bir uygulamaya verilen konum, kamer ve mikrofon izni, o uygulamanın ihtiyacı kadar olmalıdır.
• Güvenli bağlantı işareti bulunmayan bir sitede parola, adres ve ödeme bilgisi girilmemelidir.
• Herkese açık profilde okul, mahalle ve günlük rutin bilgisi paylaşmak kişinin güvenliğini doğrudan tehdit eder.
• Kişisel veri, işleme amacı bittikten sonra saklanmaya devam edilirse veri minimizasyonu ihlal edilmiş olur.
• Veri ihalinde hangi verinin, kaç kişiyi etkilediğinin ve nasıl yayıldığının önce belgelenmesi gerekir.

Formüller ve kurallar

• Kişisel veri, gerçek bir kişiyi belirli ya da belirlenebilir kılan her türlü bilgidir.
• Veri minimizasyonu: amaç için gerekli olan en az veri toplanır.
• Amaçla uyumluluk: veri yalnız bildirilen amaçla işlenir, başka amaca aktarılırsa yeni rıza gerekir.
• Açık rıza, özgür irade, bilgilendirme ve belgeleme koşullarını birlikte taşıyan onaydır.
• Saklama süresi dolan veri, yeni ve geçerli bir amaç gösterilmeden imha edilir ya da anonimleştirilir.
• Veri sorumlusu, hangi veriyi neden ve ne kadar süreyle işlediğini yazılı olarak bildirir.
• Açık profil veriyi istenmeyen taraflara da gösterebilir; gizli profil yalnız seçilen kişilere gösterir.
• Üçüncü tarafa yapılan her paylaşım, kendi rıza ölçütüne tabi yeni bir işleme aşamasıdır.

Sık yapılan hatalar

• Her bilgiyi kişisel veri saymamak: Yalnız ad ve telefon numarası değil; okul adı, sınıf, konum ve sağlık kaydı da kişiyi belirlenebilir kıldığı için kişisel veri kapsamındadır.
• Açık rızayı sessiz almak: Önceden işaretlenmiş onay kutusuyla ya da çok küçük puntolu metinle alınan onay, kişinin özgür iradesini yansıtmaz ve rıza sayılmaz.
• Toplanan veriyi amacı dışında kullanmak: Bir uygulamaya okul bilgisi için verilen izin, aynı uygulamanın kullanıcı profili oluşturması için kullanılamaz; yeni amaç için ayrı rıza gerekir.
• Paylaşımı gizlilik diye sormamak: Başkasının fotoğrafını, sohbetini ya da iletişim bilgisini paylaşmadan önce o kişinin rızası alınmalı; gizlilik yalnız kendi hesabıyla sınırlı kalmaz.
• Veri ihalinde cihazı silmek: Telefonu ya da hesabı silmek olay kayıtlarını da yok eder; önce hangi verinin sızdığını ve kimlerin etkilendiğini belgelemek gerekir.
• Şifreli olmayan kanaldan veri göndermek: Kayıt formu ya da kişisel bilgi, güvenli bağlantı işareti olmayan bir sayfada gönderilirse aradaki ağlardan okunabilir.

Hızlı tekrar ipuçları

• Bir uygulamaya izin vermeden önce o uygulamanın hangi veriye, hangi amaçla ihtiyaç duyduğunu kendi cümlenle açıkla; gereğinden fazla izin isteyen uygulamayı kullanma.
• Profil gizlilik ayarını dönemsel olarak gözden geçirmek, paylaşılmış verileri sonradan silmekten çok daha kolaydır.
• Ortak bilgisayarda oturumunu kapat ve çıkışta parolanın kaydedilmediğinden emin ol.
• Kişisel veri içeren ekran görüntüsü paylaşmadan önce kişiyi tanımayanların okuyabileceği bölümleri kapat.
• Güvenliğe ilişkin şüpheli bir mesaj aldığında bağlantıya basmadan konuyu okul rehberliğine ya da veliye bildir.
• Veri toplayan her uygulamanın aydınlatma metnini oku; hangi verinin, ne kadar süreyle ve kiminle paylaşıldığı yazılıysa işlem güvenlidir.

Kendini dene

Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.

Konu anlatımına dön · Hesap aç, ilerlemen kaydedilsin