9. SınıfBilişim Teknolojileri
Yığın ve Kuyruk Veri Yapıları — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Yığın ve kuyruk veri yapılarını çalışma düzenleriyle birlikte tanımlar ve karşılaştırır.
- Bir dizi üzerinde üst, baş ve son göstergelerini kullanarak yığın ve kuyruk kurar.
- Dengeli parantez denetimini yığınla yürüterek açılış ve kapanış işaretlerini eşleştirir.
- Üretim hattı sevk sırası gibi bir senaryoda yığın ile kuyruğun uygunluğunu gerekçesiyle seçer.
- Kapasite sınırı ve boş yapı durumlarını denetleyerek taşma ve alt taşmasını önler.
- İç içe çağrılan fonksiyonlarda çağrı yığınının görevini örnekler üzerinden açıklar.
Önemli noktalar
- Yığın ve kuyruk veri yapıları sıralamayı kurala bağlar; kuralın dışına çıkılamaz.
- Her iki yapıda da ekleme ve çıkarma yalnızca uç tarafta yapılır, ortadan işlem yapılmaz.
- Yığında üst göstergesi, kuyrukta baş ve son göstergeleri olmadan sıra takip edilemez.
- Dengeli parantez denetimi yığının, hizmet sırasının tutulması kuyruğun tipik kullanım alanıdır.
- Kapasite sınırına ulaşmak üst taşmasına, boş yapıdan eleman almak alt taşmasına yol açar.
- Kuyrukta eleman aramak için baştan sona ilerlenir; bu yüzden arama hızlı bir işlem değildir.
- Dizide birinci konumdan silme yapılıyorsa kuyruk yerine halka gösterge ya da iki gösterge gerekir.
Formüller ve kurallar
- Yığın LIFO düzeninde çalışır: son eklenen öğe ilk çıkar.
- Kuyruk FIFO düzeninde çalışır: ilk eklenen öğe ilk çıkar.
- Yığında ekleme ve çıkarma üst uçta, kuyrukta ekleme son uçta ve çıkarma baş uçta yapılır.
- Dengeli parantez denetimi, açılış işaretini yığına ekleyip kapanış işaretinde üstteki elemanı çıkarmakla yürütülür.
- Dengeli bir ifadede yığın denetim sonunda boş kalır; eleman kalıyorsa kapanış eksiktir.
- Kuyruk kapasitesi dolduğunda ekleme yapılamaz ve üst taşması oluşur.
- Boş bir yapıdan eleman alınması alt taşmasıdır; çıkarma öncesi eleman sayısı denetlenmelidir.
- Dairesel kuyrukta baş gösterge son uca ulaşınca sıfırlanır, baştan eleman silinmez.
Sık yapılan hatalar
- Göstergeyi güncellememek: Yığına eklenen öğeden sonra üst gösterge ilerletilmezse program yeni öğeyi göremez, bir sonraki çıkarmada eski değeri verir ve hata zor anlaşılır.
- Boş yapıdan çıkarma denemek: Eleman sayısı sıfırken çıkarma yapılırsa alt taşması oluşur; denetim satırı yazılmazsa program beklenmedik biçimde sonlanabilir.
- Kuyruğu baş taraftan büyütmek: Baş ucuna eleman eklendiğinde önce gelen elemanların sırası değişir; kuyrukta ekleme işlemi her zaman son uçta yapılmalıdır.
- Yığın ve kuyruk kavramlarını karıştırmak: Son eklenen ilk çıkar beklenen bir işlemde kuyruk seçilirse en son eklenen öğe başa gelmez, sıra beklenmedik biçimde değişir.
- Aramayı kuyrukta hızlı saymak: Kuyrukta elemanlara doğrudan erişilemediği için arama baştan sona tarama yapar; eleman sayısı arttıkça bu süre de artar.
Hızlı tekrar ipuçları
- İki yapıyı karşılaştırmak için kısa bir eşleme cümlesi ezberleyin: yığın son eklenen ilk çıkar, kuyruk ilk eklenen ilk çıkar.
- Kod yazarken eleman sayısını tutan değişkeni her ekleme ve çıkarmada güncelleyin, göstergeleri tek yerde yönetin.
- Denetim yapmadan önce örneği kâğıt üzerinde iki kez yazın; ikinci yazımda hata genellikle yakalanır.
- Kuyruk kurulacaksa diziden her adımda eleman silmek yerine gösterge ilerletmeyi tercih edin.
- Yeni bir sistem tasarlarken hizmetin sırasının önemli olup olmadığını sorun; cevap yığın mı kuyruk mu seçimini doğrudan belirler.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.