9. SınıfBilişim Teknolojileri
Döngülerde Akış Kontrolü — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Koşul sağlandığı anda döngüyü erkenden sonlandıran komutu tanır ve uygun satıra yerleştirir.
- Bulunulan turu atlayıp döngüyü sürdüren komutu, döngüyü kapatan komuttan ayırt eder.
- İç içe döngü kurar ve dış döngü değişkeninin tüm turlar boyunca sabit kaldığını gösterir.
- Sayaç artışının atlanması sonucu ortaya çıkan sonsuz döngü riskini denetler ve giderir.
- Akış kontrol komutlarının yazım yerine göre döngüye etkisini küçük örneklerle sınar.
Önemli noktalar
- Döngüyü sonlandıran komut, döngü bloğunun yalnızca bir noktasında kullanılır ve koşul doğruysa o noktaya gelindiği anda döngü biter.
- Tur atlatma komutu döngüyü durdurmaz; döngünün bitiş koşulunu ilerleten artış adımı gövdenin sonuna yazıldığında bu adım da atlanır.
- Döngü gövdesinin sonuna ulaşmadan bir sonraki tura geçmek için tur atlatma komutu kullanılır; böylece o turda yalnızca seçilen işlem yapılır.
- İç içe döngülerde dış döngünün sayacı, iç döngü bittikten sonra bir kez artar; iç döngünün sayacı her dış turda baştan kurulur.
- Koşul başlangıçta yanlışsa döngü gövdesi hiç çalışmaz, koşul hiçbir zaman yanlış olmuyorsa döngü sonsuza dek sürer.
- Akış kontrol komutları yalnızca döngü gövdesi içinde anlamlıdır ve bulundukları döngünün kapsamı dışına taşmaz.
- Tur sayısı bilinen işlemlerde sayaçlı döngü, koşulun bilinmediği işlemlerde koşullu döngü seçilir; akış komutları her ikisinde de aynı görevi görür.
Formüller ve kurallar
- Kural: Akış kontrol komutu, kendisine en yakın döngü üzerinde etkilidir.
- Tanım: Döngüyü sonlandıran komut, koşul sağlandığı anda döngünün tamamını terk eder.
- Tanım: Turu atlayan komut, yalnızca içinde bulunulan tekrarda kalan işlemleri yapmadan sonraki tekra geçer.
- Ölçüt: Bir döngünün bitiş koşulu, gövde içinde her turda değişebilen bir değere bağlı olmalıdır.
- Sıra: Turu atlayan komut çalıştığında gövdenin o turdaki kalan satırları yürütülmez.
- Ölçüt: Sonsuz döngüye yol açan hata genellikle gövde sonundaki artış adımının atlanmasından kaynaklanır.
- Kural: İç içe döngüde dış döngünün sayacı, iç döngü bittiğinde bir kez artar.
Sık yapılan hatalar
- İki komutu birbirine karıştırmak: Döngüyü sonlandıran komut bütün döngüyü bitirir, o turu atlayan komut ise döngüyü sürdürür; ikisi birbirinin tam tersi etkiye sahiptir.
- Sayaç artışını atlamak: Turu atlayan komut, gövdenin sonundaki artış adımına geçilmeden bir sonraki tura döndüğü için sayaç değişmez ve döngü hiç kapanmaz.
- Koşulu hep doğru yazmak: Bitiş koşulunda hiç değişmeyen bir sabit kullanmak, koşulun hep aynı sonucu vermesine ve döngünün sonsuza kadar sürmesine yol açar.
- İç döngüyü sonlandırmak sandığını sanmak: İç döngüde kullanılan sonlandırma komutu yalnızca iç döngüyü bitirir; dış döngünün kalan turları iç döngü yeniden kurularak sürer.
- Atlanan turda işlem yapılacağını beklemek: Turu atlayan komuttan sonraki satırlar o turda yürütülmediği için, oraya yazılan işlemler hiç gerçekleşmez.
- Koşulu yalnızca döngü başında sınamak: Koşul her turda yeniden sınanmak zorundadır; koşulu ilerleten değer gövde içinde değişmezse döngü kendi kendini tekrarlar.
Hızlı tekrar ipuçları
- Döngüyü yazmadan önce bitiş koşulunu kâğıtta belirle; koşulu bu değere göre kurmak sonsuz döngüyü baştan önler.
- Sonlandırma komutunu gövdenin sonuna değil, koşulun sağlanabileceği ilk mantıklı satıra yerleştir.
- Tur atlatma komutundan sonraki satırların her turda çalışması gerekiyorsa o satırları bir koşul bloğunun içine taşı.
- İç içe döngü kurarken dış sayacı yalnızca dış gövdenin sonunda artır ve iç sayacı her dış turda sıfırdan başlat.
- Kodun her satırına kısa bir açıklama notu düş; hangi satırın kaçıncı turda çalıştığını yazmak hata ayıklamayı hızlandırır.
- Programı çalıştırmadan önce döngünün kaç tur döneceğini kâğıtta saymayı dene; bu alışkanlık akış kontrolünü pekiştirir.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.