9. SınıfMatematik
Grafik ve Tablo Yorumlama — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Veriyi sıklık ve birikimli sıklık tablosuna dönüştürür.
- Sütun, çizgi ve daire grafiğini amacına uygun seçer.
- Daire grafiğinde merkez açıyı hesaplar.
- Histogram ile sütun grafiğini ayırt eder.
- Yanıltıcı grafik kullanımını tespit ederek yorumlar.
Önemli noktalar
- Daire grafiğinde dilim açıları toplamı 360°, yüzdelerin toplamı %100'dür.
- Histogramda sütunlar bitişiktir, sütun grafiğinde boşluk vardır.
- Zaman içindeki değişimi göstermek için çizgi grafiği kullanılır.
- Birikimli sıklık tablosunda son değer toplam veri sayısına eşittir.
- Y ekseni sıfırdan başlamayan grafiklerde yüzde değişimler abartılı görünebilir.
- Göreli sıklık daima 0 ile 1 arasındadır; 1'i aşarsa toplam hatası vardır.
Formüller ve kurallar
- Göreli sıklık = sıklık ÷ toplam veri sayısı
- Yüzde = göreli sıklık × 100
- Daire diliminin merkez açısı = (sıklık ÷ toplam) × 360°
- Birikimli sıklık = önceki birikimli sıklık + sıklık
- Sıklıkların toplamı = toplam veri sayısı
- Tüm dilimlerin merkez açıları toplamı = 360°
Sık yapılan hatalar
- Sütun grafiği ile histogramı karıştırmak: Histogramda sütunlar bitişiktir, çünkü veri aralıkları kesintisizdir.
- Merkez açıyı yüzde ile karıştırmak: Daire grafiğinde açı 360°, yüzde 100 üzerinden hesaplanır.
- Birim fiyat sorusunda sıklığı toplam veriye değil toplam sıklığa bölmek: Göreli sıklığın paydası toplam veri sayısıdır.
- Birikimli sıklıkta toplamı yanlış almak: Birikimli sıklıklar üste eklenir, son değer toplam veri sayısına eşittir.
- Ekseni kırpılmış grafiği doğru yorumlamak: Y ekseni sıfırdan başlamadığında değişim olduğundan büyük görünür.
Hızlı tekrar ipuçları
- Daire dilimi sorularında önce göreli sıklığı bul, sonra 360° ile çarp.
- Grafik türünü veri tipine göre seç: kategori → sütun, zaman → çizgi, oran → daire, aralık → histogram.
- Sıklık tablosunda toplamı kontrol et; sıklıkların toplamı veri sayısına eşit olmalıdır.
- Birikimli sıklıkta son değeri veri sayısına eşitleyerek hataları anında yakala.
- Yanıltıcı grafik sorularında eksenin başlangıç değerini mutlaka oku.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Grafik ve Tablo Yorumlama konusunun çözümlü sorularını çöz.