9. SınıfKimya

Periyodik Sistem — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Periyodik sistemin tarihçesini ve Mendeleev'in öngörülerini açıklar.
Grup, periyot ve blok kavramlarını tablo üzerinde doğru biçimde gösterir.
Atom numarasına göre bir elementin periyot ve grubunu belirler.
Atom yarıçapı, iyonlaşma enerjisi ve elektron ilgisinin periyodik değişimini yorumlar.
Metalleri, ametalleri ve gaumetalleri tablodaki konumlarına göre ayırt eder.

Mendeleev atom ağırlığına, Moseley atom numarasına göre sıralamayı sağlamıştır.
Periyot numarası kabuk sayısını, grup numarası ise valans elektron düzenini yansıtır.
Atom yarıçapı soldan sağa azalır, iyonlaşma enerjisi aynı yönde artar.
Flor, tüm elementler arasında en yüksek elektronegatifliğe sahiptir.
Zikzak çizginin solunda metal, sağında ametall, üzerinde gaumetal bulunur.
Aynı gruptaki elementler aynı sayıda valans elektronuna sahip olduğundan benzer tepkime verir.

Periyodik yasa: element özellikleri atom numarasının periyodik fonksiyonudur
Periyot numarası = en büyük enerji seviyesi (kabuk numarası)
1. grup 1, 2. grup 2, 17. grup 7, 18. grup 8 valans elektronu gösterir
Atom yarıçapı: periyotta soldan sağa azalır, periyotlarda yukarıdan aşağıya artar
İyonlaşma enerjisi: soldan sağa artar, aşağı inildiğinde azalır (yarıçapla ters)
Elektronegatiflik en yüksek fluor (≈ 4,0), en düşük sezyum (≈ 0,7) değerindedir
Yapı: 18 grup, 7 periyot; lantanitler 57-72, aktinitler 89-104

Periyot ile grubu karıştırmak: Periyot satır ve kabuk sayısını, grup ise sütun ve valans elektronunu gösterir.
Atom yarıçapı ile iyonlaşma enerjisini aynı yönde sanmak: İkisi ters orantılıdır; yarıçap azalırken iyonlaşma enerjisi artar.
Elektronegatiflikte tabloyu ters okumak: En yüksek değer flor'dadır, sezyum en düşük değerlerdendir; periyotta yukarıdan aşağıya azalır.
Geçiş metalleri ile 1-2 gruplarını aynı sınıfa koymak: Geçiş metalleri 3-12. gruplarda yer alır ve değişken yükseltgenme basamağı gösterir.
Lantanitleri ana tabloda aramak: 57-72 arasındaki lantanitler ve 89-104 arasındaki aktinitler tablonun alt satırında ayrı gösterilir.

Atom numarası verildiğinde önce elektron dağılımını yaz; kabuk sayısı periyotu, dış kabuk grubu verir.
Yarıçap ve iyonlaşma enerjisi sorularında tek bir kuralı hatırla: soldan sağa yarıçap küçülür, enerji artar.
Grup numarasını valans elektronuna çevir: 17 → 7 elektron → −1 iyon oluşumu.
Aynı gruptaki benzerlik sorularında tepkime değil, valans elektronuna bak.
Gaumetal sorularında zikzak çizgiyi çiz; çizgi üzerindeki elementler iki dünyanın ortasındadır.