Periyodik Sistem

Kimya · 9. Sınıf · Atom ve Periyodik Sistem

Mendeleev, 1869 yılında elementleri atom ağırlıklarına göre artan sırada dizerek ilk periyodik tabloyu oluşturmuş, benzer özellik gösteren elementleri aynı dikey gruba yerleştirmiştir. Sıralamada bazı elementlerin yerini boş bırakmış ve var olmayan elementler için öngörülerde bulunmuştur. Eka-alüminyum adını verdiği boşluğa galyum (Ga), eka-silisyuma germanyum (Ge), eka-bora ise skandium (Sc) yerleşmiş; bu öngörülerin gerçekleşmesi tabloyu bilimsel bir sistem hâline getirmiştir. Daha sonra Moseley, elementlerin X ışını spektrumlarındaki sıranın atom ağırlığı değil atom numarası ile…

Periyodik Sistem Kazanımları

Periyodik sistemin tarihçesini ve Mendeleev'in öngörülerini açıklar.
Grup, periyot ve blok kavramlarını tablo üzerinde doğru biçimde gösterir.
Atom numarasına göre bir elementin periyot ve grubunu belirler.
Atom yarıçapı, iyonlaşma enerjisi ve elektron ilgisinin periyodik değişimini yorumlar.
Metalleri, ametalleri ve gaumetalleri tablodaki konumlarına göre ayırt eder.

Örnek Sorular ve Çözümleri

Örnek Soru 1 kolay

Periyodik tabloda bir periyot numarası neyi gösterir?

A) En büyük enerji seviyesini
B) Valans elektron sayısını
C) Proton sayısını iki katını
D) Grup sayısını

Doğru cevap: A) En büyük enerji seviyesini

Periyot numarası, elektronların bulunabildiği en büyük enerji seviyesi yani kabuk sayısıdır.

Örnek Soru 2 orta

3. periyotta Na, Mg ve Al atom yarıçapları nasıl değişir?

A) soldan sağa azalır
B) soldan sağa artar
C) değişmez
D) dalgalı biçimde değişir

Doğru cevap: A) soldan sağa azalır

Periyot boyunca çekirdek yükü arttığı için elektronlar içeri çekilir ve yarıçap soldan sağa azalır.

Örnek Soru 3 zor

Aşağıdaki sıralamalardan hangisi atom yarıçapına göre doğrudur?

A) Al > Mg > Na
B) Na > Mg > Al
C) Mg > Na > Al
D) Na > Al > Mg

Doğru cevap: B) Na > Mg > Al

Üç element aynı periyotta olduğundan soldan sağa yarıçap azalır: Na en büyük, Al en küçüktür.

Konu Anlatımının Tamamı

Periyodik Sistem konu anlatımını açÇözümlü örnekler, formüller, ipuçları ve tüm sorular · 9. Sınıf Kimya

Bu sayfa Periyodik Sistem konusu için hazırlanmış kısa bir özetdir. Tam içerik için ders sayfasını açabilir, DersTeders ana sayfasından diğer konulara geçebilirsin.