9. SınıfKimya
Maddenin Hâlleri ve Hâl Değişimleri — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Maddenin dört hâlini tanımlar.
- Hâllerin tanecik yapısını karşılaştırır.
- Hâl değişim olaylarını adlandırır.
- Hâl değişiminde ısı alışverişini yorumlar.
Önemli noktalar
- Hâl değişiminde sıcaklık sabit kalır.
- Gazlar bulundukları kabın hacmini alır.
- Plazma evrende en yaygın madde hâlidir.
- Erime ve donma noktaları maddenin ayırt edici özelliklerindendir.
- Buharlaşma yüzeyden her sıcaklıkta, kaynama ise tüm kütlede belirli sıcaklıkta olur.
- Katılar belirli şekil ve hacme, gazlar ise ne şekil ne de belirli hacme sahiptir.
Formüller ve kurallar
- Erime-donma ters olaylardır
- Buharlaşma-yoğuşma ters olaylardır
- Hâl değişiminde ısı alınır/verilir, sıcaklık sabit
- Plazma = iyonlaşmış gaz
- Hâl değişim eğrisinde düz alanlar sıcaklığın sabit kaldığı aralıktır
Sık yapılan hatalar
- Buharlaşma ile kaynamayı eşitlemek: Buharlaşma yüzeyde her sıcaklıkta olur.
- Gazların hacmini kaptan bağımsız sanmak: Gaz, kabın hacmini alır.
- Süblimleşme-kırağılaşmayı karıştırmak: Süblimleşme katıdan gaza, kırağılaşma gazdan katıya.
- Isı alınıyorsa sıcaklığın mutlaka artacağını sanmak: Hâl değişiminde ısı alınsa da sıcaklık sabit kalır.
- Yaygın hata 5: Maddenin Hâlleri ve Hâl Değişimleri konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Hâl değişimlerini oklarla göster.
- Isı alan/veren olayları tablo hâlinde listele.
- Tanecik düzenini çizerek karşılaştır.
- Hâl değişimlerini ısı alan (+) ve ısı veren (-) olarak işaretleyerek ezberle.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Maddenin Hâlleri ve Hâl Değişimleri konusunun çözümlü sorularını çöz.