9. SınıfKimya

Sıvıların Özellikleri: Kaynama Sıcaklığı, Buhar Basıncı ve Viskozite — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Buhar basıncının tanımını yapar ve sıcaklıkla ilişkisini açıklar.
Normal kaynama noktasını, buhar basıncının dış basınca eşit olduğu sıcaklık olarak tanımlar.
Kaynama noktası ile tanecikler arası etkileşim gücü arasındaki ilişkiyi kurar.
Viskozitenin bir sıvının akmaya direncini ölçtüğünü söyler ve etkileyen etkenleri belirler.
Uçuculuk ile buhar basıncı ve kaynama noktası arasındaki bağı çözer.
Günlük hayattan ve deneylerden örneklerle sıvıların özelliklerini yorumlar.

Buhar basıncı, sıvının üzerinde buharlaşma ile yoğuşma hızları eşitlendiğinde oluşan denge basıncıdır.
Sıcaklık arttıkça moleküllerin kinetik enerjisi artar ve sıvıdan daha fazla molekül kaçar; buhar basıncı yükselir.
Normal kaynama noktası, buhar basıncının 1 atmosferlik dış basınca eşit olduğu sıcaklıktır; kaynama sırasında sıcaklık sabit kalır.
Tanecikler arası etkileşim güçlüyse aynı sıcaklıkta buhar basıncı düşük ve kaynama noktası yüksek olur.
Kaynama noktası yüksek olan sıvılar az uçucudur; uçucu sıvılar düşük kaynama noktalı ve yüksek buhar basınçlıdır.
Viskozite sıvının akmaya gösterdiği dirençtir; yüksek viskoziteli sıvı yavaş, düşük viskoziteli sıvı kolay akar.
Viskozite molekül büyüklüğü, molekül şekli, tanecikler arası çekim ve sıcaklığa bağlıdır; sıcaklıkla ters orantılı değişir.
Yoğuşma sırasında buhar sıvıya dönerken ısı açığa çıkar; bu nedenle yoğuşma buharlaşmanın tersi bir ısı sürecidir.

Buhar basıncı denge durumu: buharlaşma hızı = yoğuşma hızı
Sıcaklık arttıkça buhar basıncı artar; katılaşma sıcaklığına yaklaşırken buhar basıncı sıfıra yaklaşır
Normal kaynama noktası: buhar basıncı = 1 atmosfer (101,3 kPa)
Etkileşim gücü arttıkça aynı sıcaklıkta buhar basıncı azalır ve kaynama noktası yükselir
Uçuculuk ters orantılıdır: kaynama noktası yüksek ise uçuculuk düşüktür
Dinamik viskozite birimi: pascal-saniye (Pa·s); 1 santipoise (cP) = 0,001 Pa·s; su 20 °C'de yaklaşık 1 cP
Kinetik viskozite = dinamik viskozite / yoğunluk; birimi m²/s
Viskozite sıcaklıkla ters orantılıdır; viskozite arttıkça akış zorlaşır

Buhar basıncının sıcaklık arttıkça azaldığını düşünmek: Sıcaklık yükselince moleküller daha çok kinetik enerji kazanır ve sıvıdan daha fazlası kaçar; buhar basıncı hızla artar.
Kaynama noktası yüksek olan sıvıyı uçucu saymak: Yüksek kaynama noktası, molekülleri ayırmak için çok fazla enerji gerektiğini gösterir; bu sıvılar az uçucudur.
Kaynama sırasında sıcaklığın yükseldiğini beklemek: Kaynama boyunca sıcaklık sabit kalır; çünkü verilen ısı gizli ısı olarak moleküller arası etkileşimleri yenmeye harcanır.
Viskoziteyi yalnızca sıcaklığa bağlamak: Molekül büyüklüğü, molekül şekli ve tanecikler arası çekim kuvveti de viskoziteyi belirleyen etkenlerdir.
Viskozite ile uçuculuğu aynı kavram sanmak: Viskozite akışa direnç, uçuculuk ise kolay buharlaşma ölçüsüdür; bal yüksek viskoziteli olmasına rağmen uçucu değildir.
Buhar basıncının yalnızca sıvı cinsine bağlı olduğunu sanmak: Buhar basıncı aynı sıvı için sıcaklığa da bağlıdır ve sıcaklıkla birlikte hızla değişir.

Bir soruda kaynama noktası verilmişse uçuculuğu ters yönde okuyun; yüksek kaynama noktası düşük uçuculuk demektir.
Aynı sıcaklıkta iki sıvı karşılaştırılıyorsa verilen büyüklükten diğerini doğrudan türetin.
Buhar basıncı sorularında sıcaklığın etkisini unutmayın; sıcaklık artışı buhar basıncını her zaman artırır.
Viskozite sorusunda önce molekül büyüklüğünü, sonra molekül şeklini, en son sıcaklığı sorup sırayla eleyin.
Kaynama sırasında sıcaklığın sabit olduğunu hatırlayın; verilen ısı gizli ısı olarak harcanır.
Viskozite ile uçuculuğu karıştırmayın; bal yüksek viskoziteli ama uçucu değildir.