9. SınıfFizik

Fiziksel Büyüklükler ve Ölçme — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Her fiziksel büyüklüğün sayı değeri ve birimi olmalıdır.
SI sisteminde temel büyüklüklerin birimleri kg, m, s, A, K, mol ve kandela'dır.
Hız, yer değiştirme, kuvvet ve ivme vektörel; kütle, süre ve sıcaklık skalerdir.
Türetilmiş büyüklükler temel büyüklüklerin çarpım ve bölümlerinden oluşur.
72 km/sa, 20 m/s'a eşittir; bu çevrimde 1000 ile çarpıp 3600'e bölünür.
Ölçüm aletinin en küçük okuma aralığı, ölçüm belirsizliğini belirler.

Temel büyüklükler: kütle (kg), uzunluk (m), zaman (s), akım (A), sıcaklık (K), mol, kandela
Türetilmiş büyüklük: hız = uzunluk ÷ zaman (m/s)
Kuvvet türetmesi: F = kütleye etki eden ivme → 1 N = 1 kg·m/s²
Birim çevrimi: 1 km = 1000 m, 1 saat = 3600 s, 1 kg = 1000 g
km/sa → m/s: değer × 1000 ÷ 3600
Ölçüm = büyüklük + sayı değeri + birim

km/sa ile m/s'yi karıştırmak: km/sa, m/s'nin 3,6 katıdır; 72 km/sa 20 m/s'tir, 72 m/s değil.
Hızı skaler saymak: Hız yer değiştirme bölü süredir ve yön içerir, bu yüzden vektörel büyüklüktür.
Birimi ölçüm sonucundan atmak: Birimsiz büyüklük ölçülmüş sayılmaz ve karşılaştırma yapılamaz.
Türetilmiş büyüklüğü temel listeye koymak: Hız, kuvvet ve yoğunluk temel değil türetilmiş büyüklüktür.
Çevirmede 1000 ile çarpıp 3600'e bölmeyi ters yapmak: km/sa'dan m/s'ye geçişte önce 1000 ile çarpılır.

km/sa → m/s için 3,6'ya bölme kısayolunu kullan; 36 → 10 gibi durumlarda hemen görürsün.
Skaler-vektörel ayrımında tek soru sor: yön yazılabilir mi? Yazılamıyorsa skalerdir.
Temel büyüklük listesini bir satıra yaz: kütle, uzunluk, zaman, akım, sıcaklık, mol, kandela.
Ölçüm sorularında aletin en küçük aralığını soru kökünde ara.
Birim çevirme adımlarını ayrı ayrı yaz; tek adımda yapmak sıralama hatası doğurur.