8. SınıfTürkçe
Dinleme ve Konuşma Becerileri — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Dinleme sürecinin basamaklarını sıralar.
- Etkin dinlemeyi engelleyen durumları belirler ve önlemlerini açıklar.
- Sözlü anlatımda yer, zaman, ses ve beden dili kurallarını uygular.
- Konuşma türlerini (sohbet, tartışma, sunum) özelliklerine göre ayırt eder.
- Dinleme ve konuşma becerilerinin ders başarısına etkisini yorumlar.
Önemli noktalar
- Dinleme, yalnızca duymayı değil anlamayı, değerlendirmeyi ve yanıtlamayı da kapsar.
- Dinleme basamaklarının doğru sırası hazırlık, dinleme, anlama-değerlendirme ve yanıt-uygulamadır.
- Gereksiz cihaz ve sesler, dikkati dağıtan en yaygın etkendir.
- Sözlü anlatımda ses perdesi, yüksekliği ve hızı dinleyiciye göre düzenlenir.
- Tartışmada kişiye değil konuya saldırılır ve görüş kanıtla desteklenir.
- Söz kesmemek ve sırasını beklemek temel konuşma kurallarındandır.
Formüller ve kurallar
- Dinleme = duymak + anlamak + değerlendirmek + yanıtlamak
- Dinleme basamakları: hazırlık → dinleme → anlama-değerlendirme → yanıt-uygulama
- Etkin dinleme: odaklan, not al, soru sor, özetle
- Sözlü anlatım unsurları: ses perdesi, ses yüksekliği, konuşma hızı
- Konuşma türleri: sohbet, tartışma, sunum
- Tartışma kuralı: kanıt sun, karşı görüşü dinle, kişiye değil konuya saldırma
Sık yapılan hatalar
- Dinleme ile duymayı eşitlemek: Duymak işitsel olaydır, dinleme ise anlamayı ve değerlendirmeyi içerir.
- Basamakları karıştırmak: Önce hazırlık, sonra dinleme, ardından anlama ve en son yanıt gelir.
- Kişisel saldırıya geçmek: Tartışmada kişi değil görüş eleştirilir; aksi tutum tartışmayı bozar.
- Hazırlıksız konuşmak: Konu bilinmeden konuşma yapmak süre ve akıcılık sorununa yol açar.
- Söz kesmeyi normal saymak: Söz kesmek konuşanı ve dinleyeni dağıtır, saygı ortamını bozar.
Hızlı tekrar ipuçları
- Dinleme sorularında sıra soruluyorsa «hazırlık» her zaman ilk basamaktır.
- «Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır» sorularında söz kesme ve kişisel saldırı seçenekleri daima yanlıştır.
- Sunum sorularında hazırlık, süre ve örnek üçlüsü aranır.
- Ses düzeni sorularında monotonluk ile canlandırma karşılaştırılır.
- Etkin dinleme üçlüsü: odaklanmak, not almak ve özetlemek.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Dinleme ve Konuşma Becerileri konusunun çözümlü sorularını çöz.