8. SınıfTürkçe
Yazım Kuralları ve Noktalama İşaretleri — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Büyük harfin kullanılması gereken yerleri bilir.
- Bağlaç de/da ile ek -de/-da'yı doğru ayırır.
- Bağlaç ki ile ek -ki'yi ve soru eki -mi'yi doğru yazar.
- Özel adlara gelen ekleri kesme işaretiyle ayırır.
- Noktalama işaretlerini cümle ve metin içinde doğru kullanır.
Önemli noktalar
- Bağlaç de/da'nın işlevi, cümleden çıkarma denemesiyle anlaşılır.
- Soru eki -mi ayrı yazılır ve kendinden önceki sözcüğe göre ünsüz uyumu gösterir.
- Unvanlar cins adı ise küçük, özel ada bağlıysa büyük harfle yazılır.
- Kesme işareti yalnızca ekleri ayırmaz; yıl adlarında ve kısaltmalarda da kullanılır.
- Özel adların sonuna ünlem işareti konmaz, bu sık yapılan bir hatadır.
- Tırnak içinde tamamlanmış cümlelerde nokta işareti tırnağın içine konur.
Formüller ve kurallar
- Bağlaç de/da ayrı yazılır; bulunma ve ayrılma eki -de/-da bitişik yazılır
- Bağlaç ki ayrı, isim yapan ek -ki bitişik yazılır
- Soru eki -mi her zaman ayrı yazılır
- Özel ada gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır: Ankara'da, Ali'nin
- Cümle, gün, ay, yıl ve özel adlar büyük harfle başlar
- İki nokta açıklamadan ve mektup hitabından önce; üç nokta eksiklik ve belirsizlikte kullanılır
Sık yapılan hatalar
- Bağlaç de/da'yı bitişik yazmak: Cümleden çıkarma denemesinde anlam bozulmuyorsa sözcük bağlaçtır ve ayrı yazılır.
- Bulunma eki -de/-da'yı ayrı yazmak: Yer ve zaman bildiren ek bitişik yazılır: evde, okulda, o gün.
- Soru eki -mi'yi bitişik yazmak: Soru eki her zaman ayrı yazılır ve ünsüz uyumuna uyar: geldin mi, okur musun.
- Özel ada gelen ekleri kesme işaretiyle ayırmamak: Ankara'ya, Ali'nin, İzmir'de biçiminde kesme şarttır.
- Özel adın sonuna ünlem işareti koymak: Ünlem işareti yalnızca duygu bildiren cümlelerde kullanılır, özel adların sonuna konmaz.
Hızlı tekrar ipuçları
- de/da sorularında sözcüğü cümleden çıkar; anlam bozulmuyorsa ayrı yaz, bozuluyorsa bitişik yaz.
- ki sorularında ayrımı dene: konuşsun ki bağımsız cümle kuruyorsa bağlaçtır.
- -mi sorusunda önce ayrı yazımı kontrol et, sonra ünsüz uyumuna bak.
- Kesme işareti sorularında şıkları okurken ek ile sözcüğün sınırına odaklan; sınır yoksa kesme de yoktur.
- Noktalama sorularında işareti değil, işareti kullanma nedenini düşün; seçenekler çoğunlukla işlevle ayrılır.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Yazım Kuralları ve Noktalama İşaretleri konusunun çözümlü sorularını çöz.