8. SınıfSosyal Bilgiler
Milli Mücadele'nin Hazırlık Dönemi — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Milli Mücadele'nin başlamasını sağlayan gelişmeleri kronolojik olarak sıralar.
- Amasya Genelgesi'nin Milli Mücadele içindeki yerini ve önemini açıklar.
- Bölgesel ve ulusal kongrelerin kararlarını karşılaştırır.
- Misak-ı Milli'nin bağımsızlık esaslarını ve TBMM'nin önemini yorumlar.
Önemli noktalar
- Amasya Genelgesi, Milli Mücadele'nin gerekçesini, yöntemini ve hedefini belirlediği için bildiri niteliğindedir.
- Erzurum Kongresi bölgesel toplanmasına rağmen ulusal nitelikte kararlar almıştır.
- Sivas Kongresi sonucunda Heyet-i Temsiliye oluşturulmuş, direniş tek elden yönetilmiştir.
- Misak-ı Milli bir antlaşma değil, son Osmanlı Mebusan Meclisi'nin aldığı kararlar bütünüdür.
- Misak-ı Milli'nin kabulü üzerine İtilaf Devletleri 16 Mart 1920'de İstanbul'u işgal etmiştir.
- TBMM 23 Nisan 1920'de açılmış, Milli Mücadele'nin merkezi ve milli egemenliğin kaynağı olmuştur.
Formüller ve kurallar
- 19 Mayıs 1919: Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışı
- 22 Haziran 1919: Amasya Genelgesi (gerekçe, yöntem, hedef)
- Erzurum Kongresi: 23 Temmuz - 7 Ağustos 1919 (bölgesel, kararlar ulusal)
- Sivas Kongresi: 4 Eylül 1919 (tüm milli cemiyetler tek çatıda)
- Misak-ı Milli: 28 Ocak 1920 (bağımsızlık ve toprak bütünlüğü esası)
- TBMM'nin açılışı: 23 Nisan 1920 (yönetim merkezi Ankara)
Sık yapılan hatalar
- Amasya Genelgesi'ni bir karar ya da antlaşma sanmak: Genelge bir bildiridir; gerekçe, yöntem ve hedefi duyurur, karar alma yetkisi taşımaz.
- Erzurum Kongresi'ni tamamen bölgesel ya da tamamen ulusal sanmak: Toplanma biçimi bölgesel, alınan kararların etkisi ulustur.
- Misak-ı Milli'yi bir antlaşma sanmak: Misak-ı Milli, son Osmanlı Mebusan Meclisi'nin kabul ettiği kararlar bütünüdür, iki devlet arasında yapılmış bir antlaşma değildir.
- Sivas Kongresi'ni Erzurum'dan önce sanmak: Sıra tersine kurulmuştur: önce Erzurum (Temmuz-Ağustos 1919), sonra Sivas (Eylül 1919).
- Havza Genelgesi ile Amasya Genelgesi'ni karıştırmak: Havza (28 Mayıs 1919) halkı aydınlatma amaçlıdır, Amasya (22 Haziran 1919) ise program niteliğindedir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Her belgeyi üç kelimeyle özetle: gerekçe, yöntem, hedef; bu üçlü Amasya Genelgesi'nin sorularında işine yarar.
- Kongre sorularında önce 'bölgesel mi ulusal mı toplandı' sorusunu sor, sonra kararlarına bak.
- Tarihleri kronolojik bir şeride yaz: 19 Mayıs, 22 Haziran, 23 Temmuz, 4 Eylül, 28 Ocak, 23 Nisan; sıralama soruları bu şeritten kolayca çözülür.
- TBMM'nin açılışını, İstanbul'un işgaliyle ilişkilendir; sorular genellikle bu nedensellik sorar.
- Manda ve himaye tartışmasını Amasya Genelgesi ile birlikte hatırla; genelge bu tartışmaya karşı açık bir tavır koyar.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Milli Mücadele'nin Hazırlık Dönemi konusunun çözümlü sorularını çöz.