8. SınıfSosyal Bilgiler

Osmanlı'nın Son Dönemi ve I. Dünya Savaşı — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Osmanlı Devleti'nin 19. yüzyıldaki toprak kayıplarının nedenlerini açıklar.
I. Dünya Savaşı'nın siyasi ve ekonomik nedenlerini gruplandırarak belirtir.
Osmanlı Devleti'nin savaşa katılımını ve açtığı cepheleri sıralar.
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın maddelerini ve sonuçlarını yorumlar.
İşgellerin Milli Mücadele'nin başlamasındaki rolünü neden-sonuç ilişkisiyle açıklar.

Mondros ateşkes antlaşmasıdır; barış antlaşması olan Sevr 10 Ağustos 1920'de imzalanmıştır.
Mondros'un 24. maddesi, işgallerin hukuki bahanesini oluşturan en ağır maddedir.
I. Dünya Savaşı'nın temel nedenleri sömürgecilik yarışı, silahlanma, milliyetçilik ve bloklaşmadır.
İşgeller Milli Mücadele'nin gerekçesini oluşturmuş, halkın tepki vermesini sağlamıştır.
Osmanlı savaşa kendi isteğiyle değil, ittifak zorunluluğuyla ve gizli anlaşmalarla katılmıştır.
Çanakkale, Kafkasya, Irak ve Süveyş cepheleri savaşın en önemli harekâtlarının geçtiği yerlerdir.

Trablusgarp Savaşı: 1911; Balkan Savaşları: 1912-1913
I. Dünya Savaşı: 1914-1918; Osmanlı'nın fiili katılımı: 29 Ekim 1914
Mondros Ateşkes Antlaşması: 30 Ekim 1918
Mondros 24. madde: itilaf devletleri gerekli gördüğü her noktayı işgal edebilir
İstanbul'un işgali: 13 Kasım 1918; İzmir'in işgali: 15 Mayıs 1919
Osmanlı, I. Dünya Savaşı'nda Almanya ve Avusturya-Macaristan'ın yanında savaşmıştır

Mondros'u bir barış antlaşması sanmak: Mondros ateşkes antlaşmasıdır; savaşı bitiren barış antlaşması Sevr'dir.
Mondros'un 24. maddesini sıradan bir madde sanmak: Bu madde itilaf devletlerine serbest işgal yetkisi verdiği için tüm işgallerin dayanağı olmuştur.
I. Dünya Savaşı'nın tek nedenini göstermek: Savaşın nedenleri birden fazladır: sömürgecilik, milliyetçilik, silahlanma ve bloklaşma birlikte etkili olmuştur.
İşgalleri Milli Mücadele'den sonra sanmak: İzmir 15 Mayıs 1919'da işgal edilmiştir; yani Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışından (19 Mayıs 1919) daha önce olmuştur.
Osmanlı'yı savaşı başlatan taraf sanmak: Savaş 1914'te başlamış, Osmanlı fiilen 29 Ekim 1914'te katılmıştır; savaşın nedenleri Osmanlı dışındaki gelişmelerdir.

Tarihleri tek tek değil, olaylar arasındaki neden-sonuç zinciriyle öğren; sınavda zinciri kurmak ezberden hızlıdır.
Mondros ve Sevr'i karşılaştırmalı ezberle: 1918 ateşkes - 1920 barış; bu ikisi en sık karıştırılan çifttir.
Çok seçenekli sorularda önce 'hangi yıl' sorusunu zihninden sor, sonra tarihlerin sırasını kontrol et.
İşgal tarihlerini (13 Kasım 1918, 15 Mayıs 1919) Milli Mücadele'nin başlangıcıyla ilişkilendir; sorular genellikle bu ilişkiyi ölçer.
Madde sorularında 'bu madde hangi sonucu doğurdu?' diye düşün; maddeleri sonuçlarıyla birlikte hatırla.