Fen Bilimleri · 8. Sınıf · Basit Makineler ve Enerji
Basit makineler (tesir makineleri), az kuvvet uygulayarak iş yapmamızı sağlayan araçlardır. Kaldıraç, makara, eğik düzlem, çark, vida ve kama bu gruptadır. Bu makineler işi azaltmaz; yalnızca kuvvet ile yol arasında takas yapar: kuvvet azalırsa uygulanması gereken yol uzar. İşin miktarı hiçbir basit makinede azalmaz, yalnızca istenen kuvvet küçülür. Basit makinelerin üç temel işlevi vardır: kuvvet kazanmak (çivi çakmak), yol kazanmak (bamya toplama çubuğu) ve yönü değiştirmek (sabit makara). Hangi işlevin öncelikli olduğu, makinenin kollarının uzunluğuyla belirlenir.
Basit bir makine hakkında aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
Doğru cevap: B) Kazandığı kuvvet kadar yol kaybettirir
Basit makineler işi değiştirmez; kuvveti azalttıklarında uygulanması gereken yolu uzatırlar. Sürtünme olduğu için verim daima %100'ün altındadır.
Sürtünmesiz bir eğik düzlemde 5 m uzunluğunda yolu olan rampa 1 m yükselmektedir. 200 N'luk yükü yukarı itmek için gereken kuvvet kaç newtondur?
Doğru cevap: C) 40 N
F = yük × (h / L) = 200 × (1 / 5) = 40 N bulunur. Eğim uzadıkça gereken kuvvet azalır.
Bir kaldıraçta kuvveti 5 kat azaltmak isteniyorsa, kuvvet kolu direnç koluna göre nasıl olmalıdır?
Doğru cevap: C) 5 kat uzun
F₁ · d₁ = F₂ · d₂ denkleminde kuvvetin 5 kat azalması için kuvvet kolunun 5 kat uzun olması gerekir; karşılığında yol da 5 kat uzar.
Bu sayfa Basit Makineler konusu için hazırlanmış kısa bir özetdir. Tam içerik için ders sayfasını açabilir, DersTeders ana sayfasından diğer konulara geçebilirsin.