8. SınıfFen Bilimleri

Ampullerin Bağlanma Şekli — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Seri ve paralel bağlı devreleri tanır ve akımın nasıl dağıldığını açıklar.
Seri bağlı devrede toplam direncin dirençlerin toplamına eşit olduğunu uygular.
Paralel bağlı devrede toplam akımın kollardaki akımların toplamı olduğunu hesaplar.
Ampermetreyi seri, voltmetreyi paralel bağlayarak ölçüm yapar.
Evlerde priz ve lambaların paralel bağlandığını gerekçesiyle açıklar.
Bir ampulün arıza durumunda devrenin nasıl etkilendiğini tahmin eder.

Seri bağlı devrede akım her noktada aynı, gerilim her ampulde farklıdır.
Paralel bağlı devrede gerilim her ampulde aynı, akım kollara göre değişkendir.
Seri bağlı devrede bir ampul yanarken sönse bütün devre durur.
Ampermetre daima seri, voltmetre daima paralel bağlanır.
Evde aydınlatma ve prizler paralel bağlanır; böylece bir lamba sönünce diğerleri yanar.
Paralel bağlamada toplam direnç, tek bir dirençten daha küçüktür.
Seri bağlı devrede dirençler toplandığı için toplam direnç artar ve akım azalır.
Karışık devrede önce paralel kolun eşdeğer direnci bulunur, sonra seri dirençlerle toplanır.

Seri toplamını ürün sanmak: Seri bağlı devrede toplam direnç dirençlerin toplamıdır, çarpımı değil. İki ampul 4 ohm ve 6 ohm ise toplam direnç 10 ohmdur.
Paralel kolda akımı eşit saymak: Paralel bağlı kollarda gerilim eşittir, akım eşit değildir. Akım, her koldaki direncin büyüklüğüne göre farklılık gösterir.
Ampermetreyi paralel bağlamak: Ampermetrenin iç direnci çok küçük olduğu için paralel bağlandığında kısa devre oluşur ve ölçüm aleti zarar görebilir.
Paralel toplamda ters kuralını atlamak: Paralel bağlı dirençler toplanmaz, tersleri toplanır. Eşdeğer direnç daima en küçük dirençten küçüktür.
Bir ampulün sönmesinin etkisini karıştırmak: Seri bağlı devrede bir ampulün sönmesi bütün devreyi durdururken, paralel bağlı devrede yalnızca o kolu etkiler.

Seri bağlamada akım sabit, paralel bağlamada gerilim sabittir. Bu tek cümle, tablodaki bütün farkları hatırlatır.
Paralel devrede önce her kolun akımını bulup sonra toplamak, eşdeğer direnç hesabından daha güvenlidir.
Karışık devrede soru 'paralel' diyorsa önce o kolu tek bir direnç gibi birleştirin, sonra seri kuralı uygulayın.
Ampermetre ve voltmetre bağlantısını şema çizerek pekiştirin; kısa devre riski bu şekilde görülür.
Evdeki prizlerde gerilimin her yerde aynı olduğu fikri, paralel bağlamanın günlük hayattaki karşılığıdır.