7. SınıfTürkçe
Zarflar ve Cümlenin Ögeleri — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Zarfın tanımını ve türlerini örnekleriyle açıklar.
- Sıfat ile zarfı görevlerine göre ayırır.
- Cümlenin ögelerini soru sorarak belirler.
- Nesne, dolaylı tümleç ve zarf tümleçini örnek cümlelerle karşılaştırır.
Önemli noktalar
- Ögeler yüklemden başlanarak bulunur; yüklemsiz arama yapılmaz.
- Sıfat ismi, zarf ise fiili belirtir; aynı sözcük farklı görev alabilir.
- Zarf tümleci cümlede zaman, durum ve miktar bildirir.
- Dolaylı tümleç yön bildirdiği için -e ve -den ekleriyle sıkça görünür.
- Nesne neyi/ne sorusuyla, dolaylı tümleç kime/nereden sorusuyla ayrılır.
- Zarf cümleden çıkarılabilir; özne ve yüklem ise cümlenin asli ögeleridir.
Formüller ve kurallar
- Zarf: fiili, sıfatı ya da başka zarfı belirten sözcüktür
- Zarf türleri: zaman, yer-yön, durum, miktar, soru, kesinlik
- Sıfat ismi belirtir, zarf fiili belirtir
- Yüklem: cümleye hüküm veren ögedir
- Özne: işi yapan (kim/ne?), nesne: işin yöneldiği (neyi/ne?)
- Dolaylı tümleç: -e ve -den ekleriyle yön, kime ve nereden bildirir
- Zarf tümleci: ne zaman, nasıl, ne kadar sorularıyla bulunur
Sık yapılan hatalar
- Sıfat ile zarfı karıştırmak: Sıfat ismi belirtir, zarf fiili ve sıfatı belirtir; görev sözcüğün kendisinden önemlidir.
- Ögeleri yükleme bakmadan aramak: Yöntem önce yüklemi bulmaktır, aksi halde nesne ile tümleç karışır.
- Nesne ile dolaylı tümleci eşitlemek: Nesne işe doğrudan yönelir, dolaylı tümleç ise yön bildirir.
- Zarf tümleci ile nesneyi karıştırmak: Zarf tümleci ne zaman ve nasıl sorularıyla, nesne neyi/ne sorusuyla bulunur.
- Zarf tümleciyi nesne gibi zorunlu öge sanmak: Zarf tümleci cümleden çıkarılabilir; nesne ise eylemin yöneldiği varlıktır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Yüklemi bulmadan öge sorusuna başlama; bütün sorular yükleme bağlıdır.
- Nesne mi tümleç mi diye düşünüyorsan cümleyi tamamla: iş kimin/ne üzerineydi diye sor.
- Zarf mı sıfat mı sorularında sözcüğün hangi sözcüğü belirttiğine bak, cevap oradadır.
- Zarf tümleci şıklarında ne zaman ve nasıl ipuçlarını tara, dün ve aceleyle kalıplarını hatırla.
- Karma sorularda önce yüklemi, sonra özneyi yaz; geri kalan ögeler kendiliğinden sıralanır.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Zarflar ve Cümlenin Ögeleri konusunun çözümlü sorularını çöz.