7. SınıfTürkçe
Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Betimleme, öyküleme, açıklama ve tartışma anlatım biçimlerini ayırt eder.
- Bir metnin anlatım biçimini belirler.
- Düşünceyi geliştirme yollarını örnekleriyle eşleştirir.
- Anlatım biçiminin metne kattığı işlevi yorumlar.
Önemli noktalar
- Olay varsa öyküleme, görüntü varsa betimleme aranır.
- Açıklayıcı metinler bilgi verir, tartışmacı metinler görüş savunur.
- Tanık göstermede kaynak kişi önemlidir; cümlede uzman referansı aranır.
- Sayısal veri, iddiayı ölçülebilir hâle getiren en güçlü kanıttır.
- Anlatım biçimi metnin bütününü, düşünceyi geliştirme yolu ise tek fikrin desteklenmesini ifade eder.
- Bir metinde birden fazla yol bir arada kullanılabilir; karışıklık buradan doğar.
Formüller ve kurallar
- Betimleme: sözlerle resim çizme, duya ve görüntüye dayanır
- Öyküleme: olayların oluş sırasına göre anlatım
- Açıklama: bilgi verme ve öğretme amacı
- Tartışma: görüş savunma ve karşı görüşü çürütme
- Tanımlama: kavramı kesin olarak belirtme
- Örneklendirme: soyut fikri somut olayla destekleme
- Tanık gösterme: uzman sözü aktarma; sayısal veri: sayı ve ölçü kullanma
Sık yapılan hatalar
- Betimleme ile öykülemeyi karıştırmak: Öykülemede olay ve zaman sırası, betimlemede görüntü ve ayrıntı öndedir.
- Açıklama ile tartışmayı birbirine katmak: Açıklama bilgi verir, tartışma karşı görüşü çürütmeye çalışır.
- Tanık göstermeyi örneklendirme sanmak: Tanık göstermede uzman sözü, örneklendirmede somut olay aktarılır.
- Anlatım biçimini düşünceyi geliştirme yoluyla karıştırmak: Biri metnin kurgusunu, diğeri tek fikrin desteklenmesini anlatır.
- Sayısal veriyi sıradan bir sayı olarak geçiştirmek: Sayı ve ölçü, iddiayı kanıtlayan en güçlü destek araçlarındandır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Soru anlatım biçimi mi diye soruyorsa önce olay-olay yok mu diye ayır, gerisi kolaylaşır.
- Görüntü ve duyu ayrıntısıysa betimleme, olay ve hareketse öyküleme şıkkını seç.
- Uzman adı ve ona göre gibi ifadeler tanık göstermeyi işaret eder.
- Yüzde, rakam ve ölçü görürsen sayısal veri şıkkını değerlendirmeyi unutma.
- Karşılaştırma sorularında iki şeyin ortak ve farklı yönlerini ayrı ayrı kontrol et.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları konusunun çözümlü sorularını çöz.