7. SınıfTürkçe
Paragrafta Anlam — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Paragrafı giriş, gelişme ve sonuç bölümleriyle açıklar.
- Konu ile ana fikri birbirinden ayırır.
- Yardımcı fikirleri ve bunların ana fikre katkısını belirler.
- Metne uygun başlık seçer ve paragrafı akışına göre tamamlar.
- Metindeki anlatıcı türünü tespit eder.
Önemli noktalar
- Konu geneldir, ana fikir özeldir; aynı konudan farklı ana fikirler çıkar.
- Ana fikir çoğunlukla ilk ya da son cümlede yer alır.
- Yardımcı fikirler olmadan ana fikir kanıtlanmamış sayılır.
- Başlık paragrafın tamamını kucaklamalı, tek bir ayrıntıya indirgenmemelidir.
- Paragraf tamamlarken bağlaç ve zamansal sıra bozulmamalıdır.
- Bir cümle paragrafın konusuyla ilgili değilse ne kadar anlamlı olursa olsun dışarıda bırakılır.
Formüller ve kurallar
- Paragraf bölümleri: giriş, gelişme, sonuç
- Konu: üzerinde durulan şey, sözcükle ifade edilir
- Ana fikir: yazarın mesajı, cümleyle ifade edilir
- Yardımcı fikir: ana fikri destekleyen açıklama ve örnekler
- Başlık: konu ve ana fikri birlikte yansıtır, metne özgüdür
- Tamamlama: anlam, akış ve bağlaç uyumu birlikte kontrol edilir
- Anlatıcı: birinci tekil (ben), birinci çoğul (biz), üçüncü tekil (o)
Sık yapılan hatalar
- Konuyu ana fikir sanmak: Konu bir sözcükle ifade edilen genel konudur, ana fikir ise yazarın cümleyle ifade edilen mesajıdır.
- Ana fikir için yalnızca son cümleyi beklemek: Ana fikir girişte de olabilir; ilk ve son cümle her zaman kontrol edilmelidir.
- Başlığı çok genel seçmek: İnsanlar ya da Hayat gibi başlıklar hiçbir metne özgü değildir ve çoğu soruda yanlıştır.
- Paragrafı tamamlarken yalnızca boşluğun yanına bakmak: Bağlamsal akış bozulursa şık anlamlı görünse de yanlıştır.
- Yardımcı fikri ana fikirle eşitlemek: Yardımcı fikir destekler, ana fikir ise mesajın kendisidir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Konu sorularında tüm paragrafı bir sözcüğe indirge; cümle kurmaya çalışırsan konuyu değil ana fikri bulursun.
- Ana fikir sorularında yazarın neyi ikna ederek anlattığını sor, cevap genellikle ilk ya da son cümlededir.
- Başlık şıklarını okurken metnin her cümlesine uygula; hangisi hepsini kapsıyorsa o doğrudur.
- Tamamlama sorularında boşluğun iki yanını birden oku, bağlaç ve nedensellik sırasını koru.
- Anlatıcı sorularında ben, biz, o zamirlerini tara; bulamazsan üçüncü tekil varsay.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Paragrafta Anlam konusunun çözümlü sorularını çöz.