7. SınıfSosyal Bilgiler
Osmanlı Devleti'nin Uygulamaya Koyduğu Yenilikler — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Islahat hareketlerinin başlaması ve ıslahatçı paşaların rolleri hakkında bilgi edinir.
- Tanzimat Fermanı'nın amacı ve öneminin neler olduğunu açıklar.
- Eğitim, hukuk, basın-yayın, ulaşım ve sanayi alanlarında yapılan yenilikleri alan alan tanır.
- II. Abdülhamid döneminde eğitim ve ulaşım alanında görülen gelişmeleri değerlendirir.
- Yeniliklerin kalıcı olup olmadığını sorgulayarak kalıcı çözüm üretmenin önemini tartışır.
Önemli noktalar
- Islahat hareketlerini ıslahatçı paşalar yürütmüş, Tanzimat Fermanı bu sürecin önemli adımlarından biri olmuştur.
- Tanzimat Fermanı 1839 yılında Gülhane'de ilan edilmiştir.
- Eğitimde ders programları yenilenmiş, yeni okullar açılmış ve öğretmen yetiştiren kurumlar kurulmuştur.
- Demiryolu taşımacılığı hızlandırmış, telgraf ise haberleşmeyi kısa süreli hâle getirmiştir.
- Matbaa, gazete ve kütüphanelerin artması okuma alışkanlığını geliştirmiştir.
- Sanayi alanında yerli üretimi ve zanaatkârları destekleyen tedbirler alınmıştır.
- II. Abdülhamid döneminde eğitim kurumlarının sayısı artmış, ulaşım ağı genişlemiştir.
- Yeniliklerin başarılı olması, alınan kararların uygulamaya dönüşmesine bağlıdır.
Formüller ve kurallar
- Islahat hareketleri = kurumsal düzenleme + eğitim + hukuk + ulaşım + basın
- Yıl farkı = büyük yıl − küçük yıl
- Demiryolu: yük ve yolcu taşımacılığını hızlandırır.
- Telgraf: haber ve belgelerin kısa sürede iletilmesini sağlar.
- Matbaa: yazılı materyali çoğaltarak bilgiyi yaygınlaştırır.
- Yeniliğin kalıcı olması, uygulamanın kurum düzeyinde benimsenmesine bağlıdır.
Sık yapılan hatalar
- Islahatı tek bir padişahın çabası sanmak: Yenilik süreci ıslahatçı paşaların yönlendirdiği, eğitimden hukuka birçok alanı birlikte kapsayan geniş bir çalışmadır.
- Demiryolu ile telgrafı aynı işlevde görmek: Demiryolu insan ve yük taşımacılığını, telgraf ise haber ve belge iletimini sağlayan iki farklı yeniliktir.
- Yeniliklerin hemen tam başarıya ulaştığını varsaymak: Islahat düzenlemeleri zaman içinde ve kısmen uygulanmıştır; bazı alanlarda sorunlar sürmüştür.
- Matbaayı ulaşım alanında saymak: Matbaa basın-yayın alanına girer; yazılı materyali çoğaltarak bilginin yayılmasını sağlar.
- Eğitimdeki yeniliklerin her yerde aynı anda başladığını düşünmek: Yeni okullar önce büyük şehirlerde açılmış, kırsal bölgelere yayılması zaman almıştır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Yenilik sorularında önce alanı belirle: eğitim, ulaşım, basın, hukuk ya da sanayi hangisi anlatılıyor?
- Demiryolu ile telgrafı karıştırırsan taşınan şeyin insan mı haber mi olduğuna bak; işlev farkını bu ayrım çözer.
- Tanzimat Fermanı'nın yılı sorulduğunda 1839 ile karıştırma; 1856 Islahat Fermanı'na, 1876 Kanun-i Esasi'ye aittir.
- Ters durum sorularında sadece tek alanda çalışıldığında ne olacağını düşün; bu bakış açısı soruların çoğunu çözer.
- Örnek sorularda nesnenin hangi yeniliğe ait olduğunu düşünürken benzer görünen iki alanı karşılaştırmayı unutma.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Osmanlı Devleti'nin Uygulamaya Koyduğu Yenilikler konusunun çözümlü sorularını çöz.