7. SınıfSosyal Bilgiler
Osmanlı'da Değişim ve Yenilikler — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Duraklama döneminin siyasi, ekonomik ve toplumsal nedenlerini açıklar.
- Lale Devri'nde yapılan yenilikleri tarihleriyle birlikte belirtir.
- Tanzimat Fermanı'nın amaçlarını ve getirdiklerini değerlendirir.
- Meşrutiyet yönetimlerini ve Kanun-i Esasi'nin özelliklerini karşılaştırır.
Önemli noktalar
- Coğrafi keşifler, Osmanlı ekonomisini doğrudan olumsuz etkilemiştir.
- Lale Devri bir düşüş değil, Avrupa'ya yönelen bir yenileşme dönemidir.
- Tanzimat, hukuki güvenceler getiren ve anayasal yönetimin habercisi olan bir fermanmıştır.
- Kanun-i Esasi ilk anayasadır ve padişaha geniş yetkiler vermiştir.
- II. Meşrutiyet, anayasal yönetimin tekrar işlerlik kazanmasını sağlamıştır.
- Islahatlar devleti kurtaramasa da modernleşme yolunda kalıcı izler bırakmıştır.
Formüller ve kurallar
- Duraklama: 16. yüzyıl sonu başlangıç, 1699 Karlofça ile toprak kaybının görülmesi
- Genç Osman: yeniçeri ocağını kaldırmak istedi, 1622'de öldürüldü
- IV. Murat: Bağdat 1638, Kasr-ı Şirin Antlaşması 1639
- Lale Devri: 1718-1730, matbaa 1727, çiçek aşısı ve itfaiye
- Tanzimat Fermanı: 3 Kasım 1839, Gülhane
- Islahat Fermanı: 1856, gayrimüslim hakları
- Kanun-i Esasi ve I. Meşrutiyet: 1876, II. Meşrutiyet: 1908
Sık yapılan hatalar
- Duraklama ile Fetret Devri'ni karıştırmak: Fetret 1402-1413 arası taht kavgasıdır, duraklama ise 16. yüzyıl sonunda başlayan genel durgunluktur.
- Matbaayı Lale Devri dışında bir döneme koymak: İlk resmî Osmanlı matbaası 1727'de, yani Lale Devri'nde açılmıştır.
- Kanun-i Esasi'yi Tanzimat Fermanı sanmak: Tanzimat bir ferman, Kanun-i Esasi ise 1876'da yürürlüğe giren ilk anayasadır.
- Meşrutiyet tarihlerini tersine yazmak: I. Meşrutiyet 1876, II. Meşrutiyet 1908'dir.
- Tanzimat'ı yalnızca gayrimüslim hakları olarak görmek: Fermanda can-mal-namus güvenliği ve adil yargılanma da güvence altındadır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Dönem adlarını sırala: duraklama, ıslahat, Tanzimat, Meşrutiyet; soru hangi aşamayı soruyorsa hemen bulursun.
- Tarih-eser eşleştirmelerinde matbaa, anayasa ve gazete gibi somut ipuçlarını ezberle.
- Neden sorularında coğrafi keşifler şıkkını görürsen ekonomiye etkisini düşün.
- İlk sorularında ilk ibaresini yokla: ilk anayasa Kanun-i Esasi, ilk resmî gazete Takvim-i Vekayi'dir.
- Ferman sorularında okuyan kişi değil, getirdiği haklar üzerinden değerlendirme yap.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Osmanlı'da Değişim ve Yenilikler konusunun çözümlü sorularını çöz.