7. SınıfSosyal Bilgiler
Osmanlı'nın Kuruluşu ve Yükselişi — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Osmanlı Beyliği'nin kuruluşunu siyasi, coğrafi ve dini etkenlerle açıklar.
- Kuruluş ve yükseliş dönemi padişahlarını yaptıklarıyla eşleştirir.
- Fetret Devri'nin nedenlerini ve sonucunu kavramı kullanarak belirtir.
- İstanbul'un fethinin tarihini, bağlamını ve sonuçlarını değerlendirir.
Önemli noktalar
- Osmanlı'yı diğer uç beyliklerinden ayıran özellik devlet düzeninin kesintisiz sürmesidir.
- Yeniçeri Ocağı, I. Murat döneminde devşirme usulüyle kurulan düzenli bir ordu birimidir.
- Fetret Devri, Ankara Savaşı'nın doğrudan sonucudur ve 1402-1413 arasını kapsar.
- İstanbul'un fethi hem tarih hem de çağ sınırı olması bakımından çok soru sorulan bir olaydır.
- Fatih, fethin ardından Patrikhaneyi koruyarak şehir halkıyla barışık bir yönetim kurmuştur.
- Tımar sistemi, asker besleyen ve vergi toplayan toprak düzeni olarak ordunun besleyicisidir.
Formüller ve kurallar
- Kuruluş: Osman Bey, Söğüt, geleneksel tarih 1299
- Bursa'nın fethi ve ilk başkent: Orhan Bey, 1326
- Edirne'nin fethi ve yeniçeri ocağı: I. Murat, 1361-1389
- Niğbolu Savaşı: Yıldırım Bayezid, 1396
- Ankara Savaşı ve Fetret Devri: 1402-1413, Çelebi Mehmed ile toparlanma
- İstanbul'un fethi: 29 Mayıs 1453, Fatih Sultan Mehmet
- Fetih sonucu: Orta Çağ'ın sonu, Yeni Çağ'ın başlangıcı
Sık yapılan hatalar
- Kuruluşu Osman Bey yerine Orhan Bey'e vermek: Beyliği Osman Bey kurmuştur; Orhan Bey Bursa'yı alıp devletleştirmiştir.
- İstanbul'un fethi tarihini karıştırmak: Fetih 29 Mayıs 1453'tür; 1071 Malazgirt, 1402 ise Ankara Savaşı'dır.
- Fetret Devri'ni duraklama sanmak: Fetret 1402-1413 arasındaki taht kavgasıdır, duraklama ise 16. yüzyıl sonunda başlar.
- Yeniçeri Ocağı'nı Orhan Bey dönemine bağlamak: yeniçerinin devşirme usulüyle düzenli bir ordu birimi oluşu I. Murat dönemindedir.
- İstanbul'un fethini yalnızca şehir almak sanmak: Sonucu çağ sınırı, başkent ve dünya devleti oluşuyla çok yönlüdür.
Hızlı tekrar ipuçları
- Padişahları kronolojik diz ve her birine tek bir dönüm noktası eşleştir, ezber yükün hafifler.
- Fetih tarihlerinde gün-ay bilgisi gerekip gerekmediğini soruda kontrol et; 1453 genelde yeterlidir.
- Fetret Devri sorularında önce Ankara Savaşı'nı ara, neden-sonuç bağı çoğu zaman oradadır.
- Çağ sınırları sorularında 1453'ü Orta Çağ sonu, 1923'ü Yakın Çağ'ın başlangıcı olarak aklında tut.
- Sonuç sorularında şıkları sırala: siyasi, ekonomik, kültürel sonuçları ayrı ayrı değerlendir.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Osmanlı'nın Kuruluşu ve Yükselişi konusunun çözümlü sorularını çöz.