7. SınıfSosyal Bilgiler
Kültür ve Miras — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Kültürü, maddi ve manevi ögelerini örneklerle açıklar.
- Somut ve somut olmayan kültürel miras örneklerini ayırt eder.
- Kültürel mirasın korunmasında bireye, devlete ve uluslararası kuruluşlara düşen görevleri belirtir.
- Kültürler arası etkileşimin yararlarını ve kültürel yozlaşma riskini değerlendirir.
Önemli noktalar
- Kültür toplumdan topluma, zamandan zamana değişir; sabit değildir.
- Somut miras bir yerde durur, somut olmayan miras insanlarla yaşar.
- Tescil edilmiş bir mirasın korunması hem devletin hem bireyin sorumluluğudur.
- Mirası korumak için önce tanımak gerekir; bilmeyen koruyamaz.
- Kültürler arası alışveriş hoşgörüyü artırır, yozlaşma ise kimliksizleştirir.
- Dil, bir milletin en güçlü kültürel ögesidir ve öncelikle korunmalıdır.
Formüller ve kurallar
- Kültür: maddi ve manevi değerlerin bütünü, kuşaktan kuşağa aktarılır
- Manevi kültür: dil, din, gelenek, edebiyat, musiki
- Madde kültür: ev, giysi, yemek, mimari, el sanatları
- Somut miras: tarihî yapı ve arkeolojik alan; koruması restorasyondur
- Somut olmayan miras: gelenek, el sanatı, ağız, şenlik; koruması yaşatmaktır
- UNESCO: 1972 Dünya Mirası Sözleşmesi, 2003 somut olmayan miras sözleşmesi
- Kültürel etkileşim artarsa yozlaşma riski de artar, öz kültür korunmalıdır
Sık yapılan hatalar
- Kültürü yalnızca sanat ve müzikle sınırlamak: Dil, gelenek, yemek ve mimari de kültürün ögesidir; eksik sayan soruyu kaçırır.
- Kültürel mirası yalnızca binalar sanmak: Türkü, el sanatı, ağız ve şenlikler de mirastır ve yaşatılmazsa yok olur.
- Somut ile somut olmayan mirası karıştırmak: Somut miras fiziksel yapıdır ve restorasyon, somut olmayan miras davranış biçimidir ve yaşatma ister.
- Kültürler arası etkileşimi tamamen olumlu sanmak: Etkileşim hoşgörüyü artırsa da yozlaşma riski taşır.
- UNESCO ile diğer uluslararası kuruluşları karıştırmak: UNESCO eğitim, bilim ve kültür; WHO ise sağlık alanındadır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Kültür ögelerini maddi ve manevi diye iki kutuda düşün, soru hangi kutudan geliyor hemen bulursun.
- Miras sorularında önce korunan şeye bak: bina ise restorasyon, gelenek ise yaşatma cevabıdır.
- UNESCO, WHO, UNICEF üçlüsünü görevleriyle eşleştir; bu eşleştirme sınavın vazgeçilmezidir.
- Yozlaşma sorularında öz kültürü koruma seçeneğini ara; çoğunlukla doğru şıktır.
- Kendi mahallendeki bir geleneği örnek göstererek öğren, uzun listeler böyle kalıcı olur.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Kültür ve Miras konusunun çözümlü sorularını çöz.