7. SınıfSosyal Bilgiler
Ekonomi ve Kalkınma — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Ekonomik faaliyetleri birincil, ikincil ve üçüncül olarak sınıflandırır.
- Doğal kaynakların yenilenebilir ve yenilenemez özelliklerini ayırt eder.
- Türkiye ekonomisinin öne çıkan sektörlerini örnekleriyle belirtir.
- Kalkınma kavramını ve kalkınma göstergelerini açıklar.
- Sürdürülebilir kalkınmanın önemini doğal kaynaklarla ilişkilendirerek yorumlar.
Önemli noktalar
- Aynı üretim zinciri üç faaliyet grubunu da içerebilir; hangi aşamada olunduğuna bakılır.
- Türkiye bor rezervlerinde dünya birincisi olmasına rağmen petrol ve doğal gaz ithal eder.
- Hizmetler sektörünün payının yüksekliği sanayileşme düzeyinin göstergesi değildir.
- Kalkınma yalnızca gelir artışı değil, eğitim ve sağlıkta ilerlemedir.
- Yenilenemez kaynaklar tasarruflu kullanılmazsa gelecek nesillerin hakkını elinden alır.
- Bir ülkenin dış ticaret açığının büyüklüğü, ithalata bağımlılığını gösterir.
Formüller ve kurallar
- Birincil faaliyet: doğrudan doğadan ürün alan tarım, madencilik, balıkçılık
- İkincil faaliyet: hammaddeyi işleyen sanayi, imalat ve inşaat
- Üçüncül faaliyet: hizmet sunan ticaret, ulaşım, turizm, eğitim, sağlık
- Yenilenebilir kaynak: toprak, su, orman, güneş, rüzgâr
- Yenilenemez kaynak: petrol, doğal gaz, linyit, madenler
- Kalkınma göstergeleri: kişi başına gelir, eğitim, sağlık, işsizlik, insanî gelişme
- Sürdürülebilir kalkınma: geleceği yok etmeden bugünü geliştirmek
Sık yapılan hatalar
- Sanayiyi birincil faaliyet sanmak: Sanayi hammaddeyi işlediği için ikincildir; birincil olan doğrudan doğadan ürün almaktır.
- Kalkınmayı yalnızca gelir artışı sanmak: Eğitim, sağlık, eşitlik ve çevre de kalkınmanın ölçütleridir.
- Yenilenebilir kaynakla yenilenemezi karıştırmak: Güneş ve su yenilenir; petrol, linyit ve maden yenilenemez.
- Türkiye'nin enerji kaynaklarını zengin sanmak: Petrol ve doğal gaz büyük ölçüde ithal edilir, bor ve linyit öne çıkar.
- Sürdürülebilirliği yalnızca ağaç dikmek sanmak: Ekonomi, toplum ve çevrenin birlikte korunması esastır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Faaliyet grubu sorularında üç soru sırayla sor: doğadan mı, işleniyor mu, hizmet mi.
- Kaynak sorularında kaynağı bir daha üretmek mümkün mü diye bak; mümkünse yenilenebilirdir.
- Kalkınma göstergesi şıklarında gelirle birlikte eğitim ve sağlık seçeneklerini ara.
- Sektör payı sorularında yüzdeleri toplayıp en büyük payı bul, çoğunlukla soru o noktadadır.
- Enerji sorularında Türkiye'nin borda ilk, petrolde ithalatçı olduğunu unutma.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Ekonomi ve Kalkınma konusunun çözümlü sorularını çöz.