7. SınıfMatematik
Teorik Olasılık — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Olasılığın bir olayın gerçekleşme derecesini anlattığını açıklar.
- Olasılığın 0 ile 1 arasındaki değerleri aldığını ve uç değerlerin anlamını bilir.
- Teorik olasılığı uygun sonuç sayısını tüm sonuç sayısına bölerek hesaplar.
- Eşit olasılıklı sonuçlar arasından uygun sonuçları sayıp oranı çıkarır.
- Deneysel olasılığı hesaplayarak teorik olasılıkla karşılaştırır.
- Olasılık değerini kesir, ondalık ve yüzde olarak ifade eder.
Önemli noktalar
- Olasılık 0 ile 1 arasında bir değerdir; 0 imkânsız, 1 kesin olayı ifade eder.
- Teorik olasılık deney yapılmadan hesaplanır.
- Bağıntı ancak sonuçlar eşit olasılıklıysa doğrudan uygulanabilir.
- Uygun sonuç, aranan özelliği taşıan sonuçtur; uygun sonuç yoksa olasılık 0'dır.
- Deneysel olasılık gözlenen uygun sonuç sayısının deneme sayısına bölünmesiyle bulunur.
- Deneme sayısı arttıkça deneysel olasılık teorik olasılığa yaklaşır.
- Aynı olasılık kesir, ondalık ve yüzde olarak farklı biçimlerde yazılabilir.
Formüller ve kurallar
- Teorik olasılık = Uygun sonuç sayısı / Tüm sonuç sayısı
- 0 ≤ Olasılık ≤ 1
- Deneysel olasılık = Uygun sonuç sayısı / Deneme sayısı
- Bağımsız iki olayın birlikte gerçekleşme olasılığı = p1 · p2
- %25 = 25/100 = 1/4
- 1/2 = 0,5 = %50
- 1/4 = 0,25 = %25
Sık yapılan hatalar
- Uygun sonuç ile tüm sonuç sayısını ters yazmak: Olasılık, uygun sonuç sayısının tüm sonuç sayısına bölünmesiyle bulunur. Bölenin büyüğüğü seçilirse sonuç 1'den büyük çıkar ve hatalı olur.
- Uygun sonuç yokken sıfırdan farklı olasılık üretmek: Bir zarın üstüne 7 gelemeyeceği için uygun sonuç sayısı 0'dır ve bu olayın olasılığı da 0 olarak yazılmalıdır.
- Eşit olasılıklı olmayan deneyde bağıntıyı olduğu gibi kullanmak: Eşit olasılıklı olmayan durumlarda her sonuç eşit ağırlık taşımadığından basit bölme yerine ağırlıklı bir değerlendirme gerekir.
- Bağımsız iki olayın olasılıklarını toplamak: İki olayın birlikte gerçekleşme olasılığı olasılıkların çarpımıdır. Toplama işlemi ancak birbirini dışlayan durumlar için kullanılır.
- Deneysel olasılığı az deneme sayısıyla kesinleştirmek: Deneme sayısı azken sonuçlar teorik olasılıktan uzaklaşabilir. Bu yüzden deneysel olasılığı yeterli sayıda deneme yapılmadan kesin sonuç gibi kullanmamak gerekir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Hesaplamaya başlamadan önce tüm sonuçları yaz, sonra uygun olanları işaretle; sıralama gözden kaçarsa hata kolayca olur.
- Sonucu sadeleştirilmiş kesir olarak yaz ve istersen ondalık ya da yüzde karşılığını da belirt.
- Bağımsız denemelerde olasılıkları çarp, birbirini dışlayan durumlarda topla.
- Olasılık değerinin 0 ile 1 arasında olduğunu son kontrolde mutlaka doğrula.
- Teorik ve deneysel olasılığı karşılaştırırken deneme sayısını da yaz; az denemede fark normaldir.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Teorik Olasılık konusunun çözümlü sorularını çöz.